Gündem sözlük anlamıyla ‘toplantıda görüşülecek tüm konular’ anlamına gelir. Medyada gündem, güncel olaylar, haberler, günün konusu olan olayların ele alınması veya bir konunun güncellenmesi ile şekillenir. Medyanın bir gazete manşetinden veya bir televizyon ana haber bülteninin ilk satırında yer alan haber/olaydan duyurduğu haber/olay, ya bir olaydır ya da güncel haber/olaydır.
Bazen bir PR’cı kendisi gündem olur, kendi hür iradesiyle (mevcut meseleden dolayı), gazetecinin gündemine girer. Bazılarında birdenbire gazetecinin gündemine girer ve gazeteci tarafından gündeme atılır. Halkla ilişkiler uzmanı her iki duruma da aşina ve hazırlıklı olmalıdır. Bir diğer tanıdık ve hazır durum ise pek çok halkla ilişkiler uzmanının mücadele ettiği gündemden çıkmaktır.
Gazetecinin gündemi nasıl şekilleniyor?
Bir gazeteci için dünya her gün yeniden kurulacak, her gün yer sarsılacak ve muhtemelen ertesi sabah dünya yıkılıp yeniden kurulacak. Sabah saatlerinde belirlediği ve öğleden sonra son şeklini verdiği gündem, gazeteciliğin temel ilkeleri, çalıştığı kurum ve hayata bakış açısı arasında kurduğu dengedir. Sadece sizin değil, üst düzey yöneticilerinin bile dengeleri bozmaması için elinden geleni yapacaktır.
ve daha önce ortaya çıkan ve bazen kendi yarattığı kamuoyu eylemine devam edecek; Ayrıca yeni bir kamuoyu oluşturmaya çalışacaksınız. Bir halkla ilişkiler uzmanı bu gündemde olmak istiyorsa, bir an önce konuya el atması gerekiyor. Yani bir gazeteci için en önemli konu zamanlamadır. Çünkü zamanla yarışıyor.
Gazeteciler bazen zamanı dondurabilirler. Halkla ilişkiler sorumlusundan bir talebi varsa…
Haber alma hakkının en kutsal haklardan biri olduğu bu çağda bir gazeteci, kamu görevi yaptığına inanmaktadır. Medya, bilgi edinme hakkının kendine yer bulduğu başlıca araçlardan biridir ve halkla ilişkiler sorumlusu bu kamu görevine katkıda bulunabilir. Bu noktada gazeteci için zaman donarken, halkla ilişkiler uzmanının temel mesleki ilkeleri ile şirketinin çıkarları arasında kuracağı keskin dengeyi oynar.
Haberciliğin temel ilkelerinden biri, haberin doğruluğunu iki kaynaktan doğrulamaktır. Verilen bilgiler köklü, doğru ve açık değilse, gazetecinin “iddia etti, ileri sürdü, savundu” gibi klasikleşmiş klişelerinin ötesine geçemiyor.
Gündem belirlemenin sonuçları
Organizasyon ya gündeme alınır ya da bir halkla ilişkiler uzmanı tarafından gündeme getirilir. Her iki durumda da, bunun her iki taraf için de sosyal sonuçları vardır. Gazetecinin önceliği haberin tamamen doğru olmasıdır. “Feragatname”, bir gazeteci için “kara haber” anlamına gelir. Bu, bugün değilse bile yarının PR insanını hem bireysel hem de kurumsal olarak mutlaka yaralayacaktır… Haberlerde olmak her zaman olumlu sonuçlar doğurmayabilir, bu da haberlerde de sonuçlanacaktır… İşin sonu bitebilir. Mahkeme koridorlarında ve mahkeme salonlarında, hapishane caddelerinde…. Bu nedenle “reklam ne iyidir ne de kötüdür” mantığının geçerliliğini sorgulamak gerekir.
Neden ve nasıl gündeme alındı?
Günümüzde birçok organizasyonda halkla ilişkiler, pazarlama ve reklam organizasyonunun karmaşık hale geldiği açıktır. Bu nedenle medya ve özel sektör arasındaki ilişkiler de karmaşık süreçlerden geçmektedir. Örneğin, pek çok halkla ilişkiler profesyonelinin, kısmen gazeteciliğin temel ilkelerinden habersiz oldukları için, kuruluşlarının veya müşterilerinin çalışmaları hakkında olabildiğince çabuk haber yapmaya çalıştıkları görülmektedir.
Haberler aracılığıyla hedef kitleye daha çabuk ulaşılabileceği, küçük bir haberin reklam ve tanıtım çalışmalarının yapıldığı sayfalardan daha etkili olabileceği söylenmektedir. Enformasyon Bakanı istediğini yapıyor, istediğini rezil ediyor… Bunun güzel bir örneği. Gazeteciye göre, halkla ilişkiler yetkilisinin kendi örgütünü gündeme taşıma girişimi haklı ve takdire şayan bir çabadır. Ancak gazetecinin, kurumların haber alma hakkını güvence altına alırken, halkın haber alma hakkını unutma lüksü de yok.
Bir halkla ilişkiler uzmanının gündeme getirdiği çaba haber değeri taşımalıdır. Yukarıda belirtilen basın açıklaması veya basın toplantısı, işletmenin çalışmalarını açıklamanın ötesine geçemiyorsa, gazetenin ekonomi sayfalarında şirket haberleri bölümünde yer verilmesi de bir yoldur. O gazetede kuruluşunuzla ilgili haberlerin yer aldığı satır ve sütun değeri mutlaka reklam ücretlerine sahiptir ve haberinizi yayınlayan iletişim aracı da haber yerine reklam yayınlayarak o satır sütununa değer verebilir.
Medya neden ve nasıl kamuoyu oluşturur?
Dünya tarım ve sanayi çağından sonra bilgi çağında yaşıyor. Yani şu anda ne tarım ne de sanayi bilgi kadar önemli. Tarımsal gelişmeleri yakından takip ederek ve üretici bilincini artırarak üretimi daha verimli ve kaliteli hale getirmek mümkündür; Araştırma, geliştirme ve teknolojiye kaynak ayırarak bilgiyi işleyin ve sektörde daha fazla başarı elde edin… Bu nedenle bilgi artık çok önemlidir. Demokratik, şeffaf ve katılımcı yönetimin ön koşulu bilgi alışverişidir.
Hukuk alanında insan hakları kadar önemli bir kavram vardır: bilgi edinme hakkı… Bu hak, kamu yönetiminin her alanında bilgi alma hakkı ve görevi olarak tanımlanmaktadır.
Birçok gelişmiş ülkede bilgi edinme hakkı uzun yıllardır kabul görmektedir, böylece sıradan vatandaşlar kendilerine sunulan imkanlar sayesinde istedikleri bilgiye ulaşabilmektedir. Ancak gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde bilgi edinme hakkı sadece kavram olarak gündemdedir.
Türkiye’de Bilgi Edinme Kanunu 24 Nisan 2004 tarihinden itibaren yürürlüktedir. Ancak kanunun bilinmemesi ve bürokrasinin isteksizliği halen bilgi edinmede sorunlara yol açmaktadır. Sonuç olarak medya, Türkiye’de en iyi ve en çok kullanılan bilgi edinme aracı olarak varlığını sürdürmektedir.
Bilgi çağında yadsınamaz bir diğer süreç ise küreselleşmedir. Bilişim teknolojilerinin geliştirdiği küreselleşme sayesinde, Japonya’da kanat çırpan bir kelebeğin ABD’de fırtınaya, Güney Asya’da meydana gelen bir felakette ölümlere ya da İngiltere’deki bir hava üssünden kalkan uçakların Irak’a bomba atmasına neden olduğu görülebiliyor. O yaşar. Bursa radyo yayınları Afrika’da online olarak dinlenebilir. Bursa’dan TV yayınları Almanya’dan küçük bir çanak antenle izlenebiliyor. Böyle bir ortamda medya, bilgi edinme hakkının pratik hale gelmesini sağlar. Bunu yaparken de aklından; yerel, ulusal ve uluslararası haber ajanslarından; Halkla ilişkilerden bilgi, belge ve haberleri derler. Topladığı haber ve olayları gündemdeki değerine göre tasnif eder ve ilgilendiği olayların üzerinde günlerce durabilir.
Peki devam eden gündeme eklenen olayların değeri nasıl belirleniyor?
Bir olayın bir gazeteci için haber değeri olup olmadığı nihayetinde öznel bir değerlendirme olabilir. Ancak halkla ilişkiler sorumlusundan alınan bilgiler şehir ekonomisine katkı sağlayacak yeni bir yatırım ise, 30 kişinin istihdam edileceği iş yeri önünde 300 kişilik sıra varsa, işletmenin işi bitmişse Halkın hayatına olumlu veya olumsuz bir etkisi yoksa yeni bir buluşsa… uydurulmuş demektir.
Bir medya kuruluşunun etkisi sınırlı olabilir ama olay alanı sınırsızdır. Örneğin, tekstil fabrikanız için yeni bir yatırım ya da ihracatta önemli bir artış, Maliye Bakanlığı’nı ve dolayısıyla kamuoyunu yakından ilgilendirebilir.
Kaynak:
İşletmelerde Halkla İlişkiler, Zeyyat Sabuncuoğlu
Halkla İlişkiler, Ahmet Bülent Göksel
İletişimde İletişim, Almila Dalkılıç
yazar:sen Kaplan’sın
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]