Evrenin genişlemesi Doppler etkisinin bir sonucu olarak keşfedildi. Bu, hız yapan bir sürücünün trafik radarına yakalanmasına neden olan etkinin aynısıdır. Basit bir ifadeyle prensip şudur: Işık veya herhangi bir elektromanyetik radyasyon kaynağı bir gözlemciye göre hareket halindeyse, ardışık dalgaların tepe noktaları arasındaki mesafe (veya ışığın dalga boyu) arasındaki mesafe farklı olacaktır. ışık kaynağı gözlemciye göre sabitken ölçülen dalga boyu. Yaklaşma hareketi sırasında dalga boyu küçülür ve biz ışığı maviye kayan olarak algılarız, uzaklaşma hareketinde ise dalga boyu büyür ve bu kez kırmızıya kaymış olarak algılarız. Hareket halindeki bir aracın dışa doğru olan hızı, radar sinyalinin frekansındaki kayma miktarı kullanılarak ölçülür.
Uzak yıldızlardan veya galaksilerden gelen ışık, bu nesnelerin hızlarını ölçmemizi sağlar. Yıldızların kimyasal bileşimi hakkında bilgi veren tayf çizgileri, yıldızların ve galaksilerin hareketleri hakkında bilgi verir. Galaksiler milyarlarca yıldızdan oluşan sistemler olduğundan, spektrumları yıldızlardan kaynaklanan belirgin spektral çizgiler gösterir. Bir galaksideki yıldızların ileri-geri hareketleri, tayf çizgilerinin tek tek yıldızlarınkinden daha geniş olmasına neden olur. Ek olarak, galaksinin bize yaklaşmasına veya bizden uzaklaşmasına bağlı olarak tüm spektrum kırmızı veya maviye kayar.
1910 ve 1920 yılları arasında Lowell’ın laboratuvarında çalışan Festo Sleep, galaksinin dışındaki pek çok bulutsunun her biri için spektrum elde etti. Slipher, bugün yakın galaksiler olduğunu bildiğimiz birçok bulutsunun tekdüze bir kırmızıya kayma sergilediğini buldu. Tüm galaksiler kırmızıya kayma göstermedi ve bu sıra dışı nesnelerin en önemlilerinden biri Andromeda galaksisiydi. Bu galaksilerin mesafelerini ölçmek, kozmolojideki daha fazla ilerleme için hayati önem taşıyordu. Tüm bu cüce galaksiler, stratejik olarak evrenin merkezinde yer alan Samanyolu’ndan mı uzaklaşıyordu? Yoksa galaksimiz çok daha büyük bir oluşumun küçücük bir parçası mıydı? Bu bulutsuların mesafelerinin tatmin edici bir hesabı olmadan, temelde farklı olan bu seçenekler arasında seçim yapmak imkansız olurdu.
Galaksilerin içindeki parlak yıldızları ayırt edebilen teleskopların yaratılmasıyla, galaksinin dışındaki nesnelerin mesafelerini ölçmenin yolu devrim yarattı. Sefeid değişkenleri adı verilen özel bir yıldız türü, Samanyolu ile yakın galaksiler arasında gerekli köprüyü sağladı.
kaynak:
www.space.com
yazar: bronzlaştırıcı tonik
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]