Evi yıkılan veya hasar gören vatandaşın hakları nelerdir?

Depremde evi yıkılan vatandaşın hakları nelerdir? Kimler uygun kabul edilecek? Depremde evi yıkılan kiracı mı yoksa o gün eve gelen misafir mi “hak sahibi” olur?

Hürriyet’ten Oya Armutsu, Prof. Dr. doktor. Devrim Güngör ile konuş. Güngör dedi ki:

“Deprem mağduru vatandaşlarımızın önemli hakları bulunmaktadır.Toplu Hayatı Etkileyen Afetler Nedeniyle Tedbir Alınmasına Yardım Edilmesi Hakkında Kanun’un 29. maddesinde şöyle denilmektedir: Yerlerde bulunan binalarda oturan ailelerin konut alma hakkı vardır. veya hakları olması ve sayılamaz olmaları şartıyla borç verilir (Madde 15)

Aynı yönetmeliğe göre, afet nedeniyle evleri yıkılan, yanan veya ağır hasar gören hayatta kalanların aileleri “aile” olarak kabul edilir ve bu ailelere ya yeniden inşa edilir ya da konut kredisi verilir (Madde 4/1-a). Doğru emlak başvurusu e-devlet üzerinden yapılabilir. e-Devlet uygulaması, Afet ve Acil Durum Yönetiminde vatandaşları yapı/inşaat kredisi hizmetine yönlendirmektedir. İdari yargı, “hak sahipliği” veya hasar tespiti ile ilgili itirazlar için geçerli olabilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 478. maddesine göre müteahhit ayıplı bir iş yaparsa; bu nedenle açılacak davalar, sabit yapılar dışındaki işler için teslim tarihinden itibaren iki yıl süreyle; Sabit yapılarda ise beş yıl sonra sona eriyor ve müteahhitin ciddi kusuru varsa kusurlu işin niteliği ne olursa olsun 20 yıl geçiyor. Ancak, eski binanın inşası aynı zamanda bir haksız fiilin işlenmesine yol açmışsa ve bu haksız fiil bir suç teşkil ediyorsa, örneğin taksirle ölüm halinde, suçun zamanaşımı süresi geçen yıldan fazla ise, Bu maddede geçen süreler, müteahhit aleyhine açılacak hukuk davası için zamanaşımı olarak kabul edilir. (TBK Madde 72) Yargıtay, binaların yaşı ne olursa olsun, zamanaşımının depremin olduğu andan itibaren işlemeye başladığını kabul etmektedir. (Yargıtay Genel Kurulu’nun 22.10.2003 tarih ve 2003/4-603H ve 2003/594K sayılı Kararı. Bu suçlardan kaynaklanan kısıtlamalar.

Devlet, depremin verdiği zararı belli bir çerçevede tazmin etmekle yükümlü olup, bu kapsamda kişilerin idareye karşı mahkemeye başvurma hakkı bulunmaktadır. İdari Hükümler Kanunu’nda düzenlenen idari dava türlerinden biri de idare aleyhine açılan ve tazminat talep edilebilecek tam yargı davasıdır. Bu davalar, idarenin eylem veya işlemlerinden doğan maddi ve manevi zararların tazmini için açılabilir. Bu tür davaları açma hak ve yetkisi sadece idari işlem ve işlemler nedeniyle hakları ihlal edilenlere aittir. İdare tarafından kişilik haklarına tecavüz edilmesi halinde, tam yargı yolu adı altında idare mahkemelerinde manevi tazminat talep ve davaları açılabilmektedir. Mahkemenin manevi tazminat talebini kabul etmesi için bir zararın olması ve bu zararın idarenin bir eylem veya işleminden kaynaklanmış olması ve oluşan zarar ile dava arasında nedensellik ilişkisinin bulunması gerekir. veya idarenin eylemi.

Doğal Afet Sigorta Kurumu’nun (DASK) 2023 yılı için belirlediği ‘Zorunlu Deprem Sigortası’ tarifesine göre betonarme yapı inşaatlarında metrekare başına 3 bin 16 TL ödeniyor. Bu hesaba göre 120 metrekarelik bir ev için 361 bin 920 TL DASK ödemesi yapılması gerekiyor. Bu tutar en fazla 640 bin TL’ye kadar ödenir. Evleri etkilenenler Alo-Dask 125, e-devlet ve SMS ile başvurabilecek. DASK ödemeleri başladı.