Utangaçlık hemen hemen tüm çocuklarda görülen bir durumdur. Ancak bazı çocuklarda bu daha sık görülür. Yeni bir ortama girdiklerinde annelerinden ayrılmak istemeyen ve tedirgin olan bebeklerdir. İnsanların huzurunda anne babalarından ayrılmaz ve onlarla mücadele ederler.
Bazen bu kavram içe dönük çocuklarla karıştırılmaktadır. İçine kapanık ve çekingen çocuklar arasındaki farkı bir örnek üzerinden açıklayalım. İçe dönük çocuk istemediği için oyuna katılmaz, tercih ettiği aktiviteyi yapar. Ancak çekingen çocuk oyuna katılmak istese de cesaret edemediği için oyuna katılamıyor bu yüzden etkinliği kendi başına buluyor. Utangaç çocuklar yeni ortamlara girmekten kaçınırlar, temkinli yaklaşırlar.
Bu çocuklar kontrollü ve naziktir ve kaygıyla kolay kolay baş etmezler. Diğer çocuklara göre daha az sosyaldirler. Utangaçlığın en önemli nedenlerinden biri: Kalıtsaldır. Yapılan araştırmalara göre bebeklikte çekingen olan çocukların yetişkinlikte de çekingen olduğu tespit edilmiştir.
Utangaç ve utangaç olmayan çocuklar doğdukları andan itibaren fiziksel olarak farklılaşmaya başlarlar. Utangaç çocuklar alerjiye, sindirim sorunlarına, kronik kabızlığa ve hızlı kalp atışlarına daha yatkındır. Bu çocukların motor aktiviteleri yüksek, dil çıkarma, el kol sallama, çok ağlama gibi hareketleri fazladır.
Utangaçlığı yeni insanlardan ve durumlardan kaçınma eğilimi olarak tanımlarsak; Utangaç çocuklar, tanımadıkları insanlara, yeni durumlara ve yeni ortamlara endişeli bir tepki gösterirler. Bu durumlara karşı çok hassas ve hassastırlar. Bu çocuklar çok savunmasızdır. Çok kırılgan ve hassas oldukları için başkalarını incitmekten korkarlar.
Utangaçlığın oluşmasında genetiğin yanı sıra ailevi durumlar da çok önemli rol oynamaktadır, yani bu özellik çocukta genetik olarak mevcut olsa da çevresel deneyimlerimiz ve aile tutumlarımız bu özelliğin şekillenmesinde kesinlikle büyük rol oynamaktadır. Özellikle çocukluk ve ergenlik döneminde çocuğun davranışlarının aile tarafından olumsuz değerlendirilmesi bu özelliğin ortaya çıkmasında etkili olmaktadır.
Aile çocuğu bastırıyorsa ve çocuğun fikirlerini önemsemiyorsa bu tür durumlar çocukta resesif kişiliğin oluşmasında etkili olacaktır.
Peki, utangaç çocukların ebeveynleri bu durumda ne yapmalı?
Aile, çocuğun yeni ortamlara ve yeni durumlara duyarlılığı konusunda duyarlı olmalıdır. Çocuğu zorlamaz, yönlendirir ve destekler. Çocuklarına yeni durumlarla nasıl başa çıkacaklarını öğretmelidirler.
Çocuğa karşı aşırı korumacı bir tutum sergilememeli ve çok fazla yardım etmemeliyiz. Çocukların fikirlerine önem verilmeli, anne babalar olarak onları dinlemeli ve onları dinlediğimizi hissettirmeliyiz. Bu şekilde hareket edersek utangaç çocukları desteklemiş ve onlara iyilik etmiş oluruz.
Kaynak:
Jerry M. Burger, Kişilik Kuramları kitabı
www.isikseli.com
yazar:Alp kurtulacak
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]