Ege Denizi kıyısındaki bölgemizdir. Kuzeyde Kaz Dağları’nın güney eteklerinden güneyde Köyceğiz Gölü’nün batısına kadar uzanır. Doğuda Türkmen Dağları ve Jabal Amir’i içerir. Göller Bölgesi’ne kadar uzanır. Türkiye’nin yaklaşık %10’unu kaplar ve yüzölçümü bakımından beşinci sırada yer alır.
Yer şekilleri
Bölgenin yükseltileri ve topoğrafyası kıyı ve iç kısımlar arasında farklılıklar göstermektedir. Kıyı Ege Denizi’nin topoğrafyası, doğu-batı doğrultusunda uzanan dağlar ve bu dağlar arasındaki düzlükler tarafından şekillendirilir. Kıyıda kuzeyden güneye Kaz Dağı, Madra Dağı, Yunt Dağı, Bozdağı, Aydın ve Mentşe Dağları yer alır.
Hurst’ün durumundaki bu dağlar fay hatları boyunca yükseliyor. Bunların arasında “kapma” durumundaki Bakırkay, Gediz, Küçük-Menderes ve Büyük-Menderes ovaları da bulunuyor.
Ege kıyılarında dağların ve ovaların doğu-batı uzantısı sonucu (dağlar denize dik olarak uzanır);
– Doğu-batı yönünde hareket kolaylığı ve gelişimi,
– Ege Denizi kıyısı ile iç ticaretin gelişmesi,
– deniz ikliminin daha iç kesimlerde olmasını sağlamak,
– Deniz şartları gerektiren tarım ürünleri (zeytin, incir) kapalı alanda üretilebilir,
tırtıklı kıyı,
– Dağların denize dik olması koy ve koyların artmasına neden olmuş ve bu nedenle kıyılar doğal limanlar açısından zengin olup enine kıyı tipi özelliği görülebilmektedir.
Kıyı uzunluğu bakımından ise 2593 km uzunluğu ile ilk sırada yer almaktadır. Bunun nedeni, sahilin eğimli ve belirgin olmasıdır. Kıta sahanlığının en geniş olduğu kıyı Ege kıyısıdır.
İç Ege’de yükselti daha yüksek, dağlık alanlar ve engebeli yerler daha fazladır. Bu durum ilçede tarım ve sanayiyi de etkilemiştir. Nüfusu Ege Denizi kıyılarına göre daha azdır. Alanın jeolojik yapısına bakıldığında fay hatları nedeniyle parçalı olduğu görülmektedir. Bu nedenle bölge birinci derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Kaplıcalar açısından zengindir. Bu nedenle kaplıca turizmi gelişmiştir. Bölgenin alçak ovalarında alüvyonlu topraklar, kireçli topraklarda ise terra rossa topraklar bulunmaktadır.
akarsular ve göller
Bölgedeki başlıca akarsular Büyük Menderes, Küçük Menderes, Bakırçay ve Gediz’dir. Çoğunlukla düz arazilerden aktığı için hızı ve enerji potansiyeli düşüktür. Mendereslerden akarlar. Sistemleri düzensizdir. Bol miktarda alüvyon taşıdıkları için bir delta oluşturmuşlar ve denize doğru uzanmışlardır.
Büyük Menderes Çayı’nın alt kesimlerinde yer alan Gamechi Gölü (Bava), alüvyal bir bariyer gölüdür. Salihli ile Turgutlu arasında yer alan Marmara Gölü de durağan bir plaser gölüdür. Öncüleri olduğu için suları tatlıdır. Bölgede Gediz Nehri üzerinde Demirköprü Barajları, Büyük Menderes üzerinde Adıgüzel ve Kemer bulunmaktadır. Bu barajlar elektrik üretimi ve tarım alanlarının sulanması için kullanılmaktadır.
İklim ve bitki örtüsü
Ege bölgesi ağırlıklı olarak Akdeniz ikliminin dağılım alanında yer almaktadır. Ancak kıyı Ege Denizi ile batı iç Anadolu arasındaki yükseklik farkından dolayı iklim de farklıdır. Orta Batı Anadolu’da Akdeniz iklimi ile Orta Anadolu’da bozkır iklimi arasında bir geçiş iklimi görülür. Ancak kış en yağışlı mevsimdir. Yıllık yağış yaklaşık 500-600 mm’dir. Kış sıcaklıkları Ege kıyılarına göre çok daha düşüktür. Batı İç Anadolu’da kış sıcaklığı sıfır derece civarındadır. Birçok donlu gün var. Bitki örtüsü bozkırdır.
Ege kıyılarında yağış miktarı 600-700 mm civarındadır. Yağışlar çoğunlukla kışın ve en az yazın düşer. Önden yağış. Kıyı Ege’de alçak kesimlerde doğal bitki örtüsü, yüksek kesimlerde ise ormanlar oluşur. Kıyıdaki dağlar denize dik olduğu için denizin etkisi 150-200 km iç kesimlere kadar nüfuz edebilmektedir.
Tarım ve hayvancılık
Ege Bölgesi’nde tarım önemli bir gelir kaynağıdır. Tarım arazilerinin geniş ve verimli olması, iklimin tarıma uygun olması ve sulama sorununun büyük ölçüde çözülmüş olması bu durumun şekillenmesinde etkili olmaktadır.
Akdeniz iklimi orijinal Ege Denizi’nde görülür. Bu iklimde kışlar ılıman ve yağışlı geçer. Kışın ısınması seracılığı ucuzlattı ve yaygınlaştırdı. Zeytin, incir ve turunçgiller de üretilir, çünkü kışın don nadir değildir.
Yazın sıcak ve ağrısız geçtiği için yoğun olarak pamuk üretimi de yapılır. Ayrıca tütün ve üzüm de bölgede en çok üretilen ürünler arasında yer alıyor. İç Ege bölgesinde en çok hububat, haşhaş ve şeker pancarı üretilmektedir. Kıyı Ege ve Batı iç Anadolu’da üretilen ürünler arasındaki fark, yüksekliğe bağlı olarak sıcaklık ve yağış koşullarının yani iklimin değişmesi ile açıklanabilir. Donlar kışın iç mekanlarda meydana gelir. Bu nedenle Batı İç Anadolu’da dondan zarar görmüş zeytin, incir ve turunçgiller yetiştirilememektedir.
Zeytin: Bölge, zeytin üretiminde Türkiye’de ilk sırada yer almaktadır. Bölgede üretilen zeytinlerin tamamı kıyı Ege bölgesinde yetiştirilmektedir. Özellikle Edremit ve Ayvalık çevresinde yoğundur.
Üzüm: Cediz Vadisi, İzmir, Manisa ve Denizli civarında yetişir. Çekirdeksiz üzümün yetiştirildiği tek bölgedir.
Gelincik: Bölgenin iç kesimlerinde Afyonkarahisar ve Kütahya civarında devlet kontrolünde yetiştirilmektedir.
Tütün: Manisa, İzmir ve Denizli civarında yoğun olarak üretilir.
İncir: Büyük Menderes Ovası’nda özellikle Aydın çevresinde yoğunlaşmıştır.
Pamuk: Ege Denizi’nin kıyı ovalarında yaygın olarak yetiştirilmektedir.
Nüfus ve yerleşim
2000 nüfus sayımına göre nüfusu 9 milyondur. Kentsel nüfus, kırsal nüfustan fazladır. Ege kıyı bölgesi, iç Batı Anadolu bölgesine göre tarım, sanayi, ticaret, ulaşım ve turizm açısından daha gelişmiştir. Ege kıyılarında verimli ovalar bol miktarda bulunur. Bu nedenle, kıyı Ege Denizi’nin nüfusu iç Ege Denizi’nden daha fazladır. Bölgedeki Menteşe ilçesi dağlıktır ve sanayi gelişmemiştir. Ulaşım zordur. Bol yağışa rağmen tarım alanları sınırlıdır. Bu nedenle nüfus yoğunluğu düşüktür.
İç Batı Anadolu kesimi bölgedeki diğer yerlere göç ederken, Ege bölgesi ekonomik özellikleri nedeniyle Marmara’dan sonra en fazla göç alan bölge haline gelmiştir. Ege Denizi’nin kıyı kesimindeki şehirler genellikle verimli ovalarda yoğunlaşmıştır. Bölgedeki en önemli merkez, Türkiye’nin en önemli ihracat limanlarından biri olan İzmir’dir. Bölgedeki diğer önemli merkezler Manisa, Muğla, Denizli, Aydın, Kütahya, Uşak ve Afyonkarahisar’dır. Ayrıca bölgedeki bazı mahalle merkezleri tarım, madencilik ve turizm özellikleri nedeniyle yoğun nüfuslu yerler arasındadır. ( Akhisar- Soma- Nazilli, Söke, Salihli, Turgutlu, Kuşadası, Marmaris olarak)
Madenler ve endüstri
Ege bölgesi maden yatakları açısından oldukça zengindir. Bölgede çıkarılan en önemli madenler aşağıdadır.
Krom: Gelişen bir bölgede
Demir: Kazdağı eteklerinde
Linyit: Özellikle Manisa-Soma, Muğla-Yatağan ve Kütahya-Tavşanlı yörelerinde çıkarılmaktadır. Ege bölgesi linyitin en çok çıkarıldığı bölgedir.
Boraks: Kütahya Hakkında
Tuz: İzmir-Cemalti tuzundan elde edilir.
Mermer: Afyonkarahisar’dan çıkarılmaktadır. Bölgedeki başlıca sanayi kuruluşları aşağıdaki gibidir.
Şeker fabrikaları: Afyonkarahisar, Uşak, Kütahya
Petrol tesisleri: İzmir, Edremit, Ayvalık
Tekstil fabrikaları: İzmir, Nazili, Denizli, Manisa
Halı dokumacılığı: İzmir, Manisa, Kütahya, Uşak, Muğla
Termik Santraller: Muğla (Yatağan), Kütahya (Tunçblek, Seyitömer), Manisa (Soma)
Jeotermal enerji: Denizli – Sarayköy
Petrol Kimyası: İzmir – Aliaca’da bulunmaktadır.
turizm
Bölge turizm faaliyetleri açısından gelişmiştir. Kıyı turizmi, doğal ve tarihi güzellikler, Pamukkale travertenleri önemli turizm merkezlerini oluşturmaktadır. Kaplıca turizmi özellikle Kütahya-Afyonkarahisar çevresinde gelişmiştir.
bölgenin bazı kısımları
1. Ege Kıyı Bölgesi (Ana Ege)
Kuzeyde Kaz Dağları’ndan güneyde Köycez Gölü’nün batısına kadar uzanır. Doğuda durgunluğun bittiği yerde biter. Horst ve Grabbins, departmanda geniş bir yer tutuyor. Denize dik olarak yer alan Yunt Dağı, Bozdağlar Dağları ve Aydın Dağları Horst Dağlarıdır. Bunlar arasında Bakırkay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes ovaları bulunmaktadır. Bölüm 1. sınıf deprem bölgesidir.
Akdeniz iklimi ana Ege bölgesinde etkilidir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlı geçer. Denizin etkisi iç kısımlara nüfuz eder. Doğal bitki örtüsü sarkıktır. Nüfusun üçte ikisi Ege kıyı bölgesinde yaşıyor. Bu durumun sebepleri, geniş verimli tarım alanları, iç ve dış ticarette önemli olan tarım ürünlerinin yoğun olarak yetiştirilmesi, sanayi, ticaret ve turizmin gelişmesidir.
Bölümde tarım çok önemlidir. Pamuk, zeytin, üzüm, tütün, incir, susam ve sebzeler toplu olarak üretilir. Narenciye ve tahıllarda da üretilir. Muğla çevresinde arıcılık önemlidir. Edremit ve Ayvalık’ta zeytinyağı fabrikaları bulunmaktadır. Pamuklu kumaş İzmir, Denizli, Nazili ve Manisa’da önemlidir. Akhisar ve Torbalı’da sigara fabrikaları var.
İzmir. Tarım, sanayi, ticaret, turizm ve ihracatta en gelişmiş ildir. öforik bölge Dağlık bir bölgedir, ulaşım ve ticaret gelişmemiştir. Nüfusu azdır. Kırsal nüfus oranı yüksektir.
2. Batı Anadolu İçişleri Bakanlığı
Kıyı engebeli ve Ege Denizi’nden daha yüksektir. İklimi karasaldır. İklim, bitki örtüsü ve tarım ürünleri bakımından İç Anadolu bölgesine benzese de sosyal ve ekonomik nedenlerle Ege bölgesine dahil edilmiştir. Tarım alanları sınırlıdır. Yüksek rakım ve düşük sıcaklık, kıyı Ege Denizi’nde üretilen bazı tarım ürünlerinin (zeytin, narenciye ve incir) bu kesimde üretilmesini engellemektedir. En çok ekilen ürünler tahıllar, şeker pancarı, ayçiçeği ve haşhaştır.
Nüfusu kıyı Ege Denizi’nden daha azdır. Bölüm geçiş verir. Bölge nüfusunun üçte biri bu bölümdedir.
Afyonkarahisar, Kütahya ve Uşak’ta şeker fabrikaları bulunmaktadır. Kütahya’da çinicilik gelişmiştir. Demirci, Gördes, Kola ve Uşak’ta halı sektörü önemlidir. Tunçbilek, Tavşanlı, Seyitömer ve Değirmisaz’da linyit çıkarılmaktadır. Seyitömer ve Tunçbilek’te termik santraller var.
Afyonkarahisar çevresinde kaplıca turizmi gelişmiştir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]