İnsanlık ilk günden beri dünyanın gizemlerini ve gizemlerini öğrenmeye, araştırmaya ve çözmeye her zaman hevesli olmuştur. Nedir, nedir ve ne işe yarar gibi soruları çözmek insan doğasında vardır. Üniversite kavramının temelleri, her şeyin mantığını konuşmak ve bilimin sırlarını çözmek için bir çatı altında toplanmaya başlanmasıyla atılmıştır. Dünyanın en eski üniversitelerini ele alacağımız bu yazımızda, bahsi geçen üniversitelerin bir kısmı kapatılmış, bir kısmı ise ayaktadır.
1- Nalanda Üniversitesi (Hindistan)
MÖ 600 yılında kurulmuştur. Milattan önce kurulan tek üniversitedir. Bu açık bir galibiyettir. Üniversitenin tarihsel arka planı incelendiğinde, Hint kültürünün ilk zamanlardan bu yana öğretim açısından geliştiğinin kanıtıdır. Babil, Suriye, Yunanistan, Çin gibi ülkelerden talebeleri oldu. Sunulan alıştırmalar arasında lehçeler, dil bilimi, mantık, ilaç tedavisi, cerrahi ve ok silahları yer alır. O zamanki kral Sakraditia tarafından yaptırılmıştır. 16 yaş üstü öğrenciler değerlendirmeye alındı. Tarihi boyunca üç kez yıkıldı ve yeniden inşa edildi. Üçüncüsü 1300’lü yıllarda yapılmış ve 2006 yılına kadar değişmeden kullanılmıştır. Bugün ise restore edilerek yükseltilmiştir.
2- Al-Karaouine Üniversitesi (Fas)
859 yılında yapılmıştır. Dünyanın en eski ikinci üniversitesi olan Karaviyyin Üniversitesi halen eğitim hayatını sürdürmektedir. Fatima Al-Fihri tarafından kurulmuştur. Başlangıçta sadece belli ilimlerin öğretildiği üniversitede, 1957’den itibaren standart ilimler de eğitim-öğretim programına alınmıştır. Öncelikli olarak cami olarak inşa edilen bu bina, zamanla genişletilerek Afrika’nın en büyüğü olmuştur. Üniversite kadar eski bir heykeli de var.
3 – El Ezher Üniversitesi (Mısır)
El-Ezher Üniversitesi, İslam dünyasının en köklü ikinci üniversitesidir ve halen faaliyet göstermektedir. Arapça yazı öğretmek ve Sünni İslam dinini ve dini esasları öğretmek amacıyla cemaat olarak eğitim hayatına başlamıştır. Günümüzde dini ilimlerin yanı sıra temel ilimler de öğretilmektedir. El-Ezher Üniversitesi Kütüphanesi, İslam dünyasının bir zenginliğidir. Yedi milyon sayfalık kütüphaneyi çevrimiçi materyallere dönüştürmek için sürekli çaba sarf edilmektedir. 970-972’de Fatımi hanedanlığı döneminde Mısır’da inşa edilmiş ve adını Fatima al-Zahra’dan almıştır.
4 – Bağdat Düzenli Üniversitesi (İran)
XI. yüzyılın ortalarında Hoca Nizamülmülk tarafından kurulmuştur. “Dünyanın en büyük ortaçağ üniversitesi” olarak tanımlandı. Zamanının büyük yazarlarına ve bilginlerine ders verdi. İmam Gazali bu üniversitede okudu. 1258’de Bağdat Kuşatmasında yıkıldı. Bağdat saldırıya uğradı ve üniversite yıkıldı. İranlı yazar Saadi de bu yıkımı görenler arasındaydı. Bu üniversite birçok ünlü yazar ve akademisyenin eğitimini sağlamıştır.
5. Bologna Üniversitesi (İtalya)
Batı dünyasının en büyük yüksek öğrenim kurumlarından biri olan Bologna Üniversitesi 1088 yılında kurulmuştur. Bologna Üniversitesi parlak bir geçmişe sahiptir ve ileri eğitim kurumları alanında Batı dünyasında resmi bir atılım olarak görülmektedir. Bugün Bologna Üniversitesi, Avrupa eğitiminin itici gücü olarak görülmekte ve dünyadaki 200 üniversite arasında yer almaktadır.
6- Paris Üniversitesi (Fransa)
Paris Üniversitesi’nin asıl kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte kuruluş tarihi olarak 1096 yılı kabul edilmiştir. 1970 yılında 13 farklı üniversite olarak yeniden adlandırılmıştır. Sanat, tıp, hukuk ve din felsefesi olmak üzere dört ana bölümde eğitim verilmektedir.
7. Oxford Üniversitesi (İngiltere)
1096’da kurulduğu kabul edilir. Asıl atılım 1167’de II. Henry’nin Paris Üniversitesi’ne gitmesini kısıtlamasından sonra gerçekleşti. Henry III altında, üniversitenin popülaritesi arttı. Oxford Üniversitesi tarihinde iki kez kapandı. Biri iki araştırmacının infazı sonucu, diğeri ise bazı çeteler yüzünden. Halen dünyanın önde gelen üniversitelerinden biridir ve 58 kez Nobel Ödülü kazanmıştır.
8. Montpellier Üniversitesi (Fransa)
1150 yılında kurulduğu söylense de üniversitenin tarihinin çok eskilere dayandığına inanılıyor. Çünkü Papa IV. Nicholas, tüm eski üniversitelerin tek bir üniversite çatısı altında toplanmasını istedi. Üniversite, 1739’da Fransız Devrimi’nin ortasında kapandı. 1810’da yeniden kuruldu, ancak çok az ilerleme kaydetti. Daha sonra 1969 yılında çağa ayak uydurmak için bilim ve teknolojiye ağırlık verilerek yeniden kurulmuştur. Bugün Montpellier Üniversitesi, Université Montpellier 1, Universitaire Montpellier 2 ve Universitaire Paul Valéry olarak hayatını sürdürmektedir.
9. Cambridge Üniversitesi (İngiltere)
Dünyanın en büyük 5 üniversitesi listesinde yer alan Cambridge Üniversitesi, İngiltere’nin en köklü ikinci üniversitesidir. 1209 yılında kurulmuştur. Oxford ve Cambridge üniversiteleri rakip üniversitelerdir. Cambridge Üniversitesi’nin 85 Nobel Ödülü vardır.
10- Salamanca Üniversitesi (İspanya)
Ünlü Kristof Kolomb’un destansı küresel keşif gezilerinde Salamanca Üniversitesi Coğrafya Bölümü ile tanıştığı söylenir. 1218 yılında kurulan Salamanca Üniversitesi resmi adını 1225 yılında almıştır. Leon Kralı IX. Alfonso, bu üniversiteyi Leonese’de yaşayan insanların başka bir şehre gitmeden okuyabilmeleri için inşa etti. Bugün, özellikle anadili olmayanlar için İspanyolca öğrenmek için iyi bir yer olduğu söyleniyor.
Kaynak:
http://www.strangelist.com/worlds-top-10-oldest-universities/
yazar:Bekir Afşar
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]