Yaz ayları ile birlikte denizlerde soğuma süreci devam ediyor. Bununla birlikte, tanıtılan denizlerin coğrafi konumu ve içeriğine göre tuzluluk oranları da gözlemlenmektedir. Bazı denizler çok tuzlu, bazıları ise daha az tuzludur. Ama denizler kesinlikle tuzludur. Ama denizler neden tuzludur?
Nehirler denizlere tuz taşır mı?
Geçen yüzyılın başında bilim adamları denizlerin tuzluluğunu basit nedenlere bağladılar. Açıklanan sebep tatlı suya bağımlıydı. Bu teoride nehirlerde eriyen mineraller ve nehirlerin aşındırdığı kayalardan elde edilen tuzlar akan sularla okyanuslara taşır. En yaygın mineral sodyum klorür yani sofra tuzu olarak adlandırılan sodyum klorürdür, genel olarak bilinir. Bu tuz tekrar karaya dönmeden denizde kalır.
Bilim adamları bu teoriye dayanarak, Dünya’nın yaşının da aynı şekilde hesaplanabileceğine inanıyorlardı. Nehirlerdeki tuz oranı ile okyanuslardaki tuz oranı karşılaştırılarak yapılan hesaplamalarda şaşırtıcı gerçek ortaya çıktı. Bilim adamlarının tuzu hesaplamaktan başladıkları yaş hesabında aslında 4.5 milyar yaşında olan dünya 300 milyon yaşında olarak belirlendi. Yani tuz teorisi yanlıştı. Ayrıca nehirlerin okyanuslara tuz taşıdığı teorisi doğruysa bu kez okyanuslardaki tuz miktarı her geçen yıl daha da artacaktır. Ancak bölgesel farklılıklar olmakla birlikte genel olarak denizlerin başlangıç yoğunluğu yüz milyonlarca yıldır aynı olmuştur. Bu ve benzeri noktalardan dolayı nehirlerin denizlere tuz taşıdığı teorisi büyük ölçüde çökmüştür.
Peki gerçek sebep nedir?
Nehirlerden gelen sodyum, topraktan gelen klordur.
Bilim adamları daha güçlü bir teori üzerinde çalışıyorlar. Buna göre bazı yorumlar da yapılmıştır. Söz konusu teori, tuzun yapısında bulunan iki tür atoma dayanmaktadır. Sodyum (Na) ve klor (Cl) atomları tuzu (NaCl) oluşturur. Bu yeni teoriye göre, sodyum nehirler tarafından okyanuslara taşınır. Bu nedenle, ilk teori kısmen doğrudur. Ancak diğer kısım olan klor, dünya tarihinin ilk dönemlerinden beri yerkabuğu ile dünyanın merkezi arasındaki katmanlardan okyanuslara ulaşmaktadır. Okyanus tabanındaki çatlaklar klor transferi açısından değerlendiriliyor. Denizlerde iki farklı atom birleşerek tuzu oluşturur. Daha doğrusu bilim adamları denizlerin tuzlu doğasını böyle açıklıyor.
Ancak, bu teori henüz tam olarak kurulmamıştır. Çünkü bu teoride denizlerdeki tuz konsantrasyonunun neden kademeli olarak artmadığı açıklanamıyor. Ancak doğada çok büyük bir denge olduğu ve fazla tuzun okyanusun dibinde toprak tarafından emildiği, çünkü çözünme ve çökme önceden gerçekleştiği ve tuz dengesinin bu şekilde sağlandığı söylenmektedir. her seferinde daha az ve daha fazla.
Kaynak:
Tamer Qarqan – Yararsız Bilgiler Ansiklopedisi 1
yazar:Baran Akkök
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]