Bağışıklık sistemi vücut tarafından oluşturulan bir savunma sistemidir. Bağışıklık sistemi sayesinde vücut, aşılama veya doğal yollarla bazı mikroorganizmalara karşı direnç kazanır ve onu hastalıklardan korur. Bağışıklık sistemi olarak da bilinen bağışıklık sistemi, vücuttaki patojenleri ve kanser hücrelerini tespit ederek yok eder ve hastalıklara karşı koruma sağlar. Bağışıklık sistemi çalışırken vücuda giren yabancı maddelere tepki verir. Bu reaksiyona alerji denir ve alerjiye neden olan maddelere alerjen denir. Alerjiler kişiden kişiye değişir ve her bireyde görülmeyebilir, dolayısıyla bir kişide alerjiye neden olan bir madde diğerinde alerjiye neden olmayabilir.
Bazı kişilerde kimyasallar, kozmetikler, yer fıstığı, mantar, nikel veya bazı gıda maddeleri gibi birçok maddeye karşı alerji oluşabilir. Alerjiye neden olan maddeler vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi kendini korur ve tepki verir. Çölyak hastalığı alerjiye benzer. Çölyak hastaları aynı reaksiyonu glütene karşı yaşarlar. Gluten, buğday, çavdar, yulaf ve arpa gibi tahıllarda bulunan elastik proteinlerden oluşan bir protein karışımıdır. Bu nedenle glüten buğdayda ve tahıllardan yapılan tüm besinlerde bulunur. Çölyak hastalığı, glütene karşı bir bağışıklık sistemi reaksiyonudur. Ancak glutene verilen bu tepkinin bir alerji değil otoimmün bir hastalık olduğu belirtilmiştir.
Çölyak hastalığı nasıl oluşur?
Sindirim sırasında ince bağırsağa ulaşan besinler burada parçalanır. Burada çürüyen besinler, villus çıkıntıları adı verilen kıvrımlar yoluyla kana karışır. Çölyak hastalığında bağışıklık sistemi bazı besinlerde bulunan gluteni ince bağırsakta yabancı bir madde olarak algılar ve vücuttan atmaya çalışır. Bu nedenle ince bağırsağın mukoza zarı tahrip olur ve villus çıkıntıları zamanla küçülür. Sonuç olarak bağırsak alanı daraldığı için diğer besinler tam olarak emilmez ve kana karışmaz. Bu nedenle bağışıklık sistemi için gerekli olan vitamin, mineral, protein, yağ, karbonhidrat gibi besinler kana karışmaz ve bağışıklık sistemini zayıflatarak hastalıklar oluşur.
Çölyak hastalığının belirtileri nelerdir?
Çölyak hastalığı, besinleri emememe nedeniyle çeşitli semptomlarla kendini gösterir. Çölyak hastalığı, yetersiz beslenmeye bağlı yorgunluk, kilo alamama, gaz, kansızlık, dışkı anormallikleri, gaz şikayetleri, kusma, iştahsızlık, kansızlık, ağızda pamukçuk oluşumu, sinirlilik ve deri döküntüsü. Kaşıntı, eklem ve kemik ağrısı ve büyüme geriliği. Semptomlar ortaya çıktığında bir uzmana başvurulmalı ve hastalık tedavi edilmelidir.
Çölyak hastalığı tedavi edilebilir mi?
Çölyak tedavi edilebilir bir hastalık değildir. Ancak glutensiz beslenme ile hastalığın semptomlarını ortadan kaldırmak mümkündür. Hastalık nedeniyle geniş düz yüzeyini kaybetmiş olan ince bağırsak, sıkı bir glutensiz beslenme ile eski haline dönebilir. Bu noktada hastaların sıkı bir diyete uyması esastır. Gluten içeren gıdalardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Hastaların ihmal etmemesi gereken önemli bir nokta da glüten içeren besinlerin glüten içermeyen besinlerle temas etmemesi gerektiğidir. Ayrıca mutfak araç ve gereçleri çölyak hastasının kullandığı eşyalardan ayrılmalıdır. Bu nedenle çölyak hastalarının tedavide başlangıç noktasına geri dönmemek için yedikleri yiyeceklerden kullandıkları mutfak gereçlerine kadar her ayrıntıya titizlikle dikkat etmeleri çok önemlidir.
yazar: Mehtep Özdemir
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]