Cebelitarık, Akdeniz’i Atlantik Okyanusu’na bağlayan, toplam uzunluğu 60 kilometre, genişliği 44 kilometre ve ortalama derinliği 426 metre olan bir boğazdır.
Adını Tarık bin Ziyad’dan almıştır. İstanbul Boğazı, Avrupa ve Afrika kıtalarını birbirinden ayırır. Siyasi olarak egemenliği üç ayrı devlettedir. Bu ülkeler Fas, İngiltere ve İspanya’dır. Boğazdan yılda yaklaşık 7.500 gemi geçmektedir ve İngilizler boğazın her iki yakasını da kontrol etmektedir.
Afrika kıyısında yer alan Tanca bölgesi, uluslararası anlaşmalara göre uluslararası bir statüye sahiptir. 1713 yılında resmen İngiltere’ye bağlanan boğaz, yıllarca çatışmalara neden olmuş, özellikle İspanya ile İngiltere arasında çeşitli sorunların şekillenmesinde rol oynamıştır. 2002 yılında bölge halklarının yaptığı referandumla İspanya ve İngiltere’nin egemenliğinin paylaşılmasına karar verildi.
Cebelitarık Boğazı Tarihi
Eskiden “Kelbi” olarak anılan boğaz, adını Arap ordusu komutanı Tarık bin Ziyad’dan almıştır. “Al-Jabal” Arapça’da dağ, Cebel Tarık, “Cebeli Tarık” anlamına gelir. Boğazın güvenliği için kuzey tarafına bir kale inşa edilmiştir. Kale ve boğaz 1462’de İspanyol yönetimi altına alındı ve 1502’de resmen İspanya’ya bağlandı. 1704’te İngiltere ve Hollanda tarafından ele geçirildi. 1713’teki Utreth Antlaşması ile İspanyollar, kaleyi İngiliz kuvvetlerine teslim etti.
Cebelitarık Boğazı’nın Konumu
Cebelitarık Boğazı, Atlas Okyanusu ile Akdeniz’in batısını birbirine bağlayan boğazdır. Konumu itibariyle ulaşımın ana noktalarından biri olan İstanbul Boğazı en önemli boğazlardan biridir. Bu stratejik önem Süveyş Kanalı’nın açılmasıyla daha da arttı. En büyük kısmı Cape Spartel ile Cape Trafalgar arasında yer almaktadır. Cebelitarık Boğazı, Atlas ülkeleri ve Afrika’nın kuzey kıyılarından İber Yarımadası’na kadar uzanır. Boğazın orta kısımları ortalama 324m ile en sığ olanlarıdır.
Peregial kriz
İspanya’ya 8 kilometre ve Fas kıyılarına 250 metre uzaklıkta bulunan Isla Beril (Isla Leila), iki ülke arasında ayrılmaz bir yer olarak biliniyor. Burası kayalık yerleşimi olmayan bir ada. 2002’de büyük gerilimlere yol açan adaya gelince, Fas ve İspanya Brijel’e asker gönderdi. Bu durum henüz çözülmedi. 16. yüzyıldan beri İspanya’ya ait olan bu ada halen aynı konumdadır.
yazar:Türkoğlu taraftarları
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]