Büyük Pasifik Çöp Jakuzi, Pasifik Okyanusu’nda 135 ve 155 Batı boylamları ile 35 ve 42 Kuzey enlemleri arasında, insanların denize attıkları, çoğu plastikten oluşan çöplerin biriktiği alana verilen addır. Büyük Pasifik Çöp Vorteksi’ne verilen bir başka isim de Büyük Pasifik Çöp Boşluğu’dur. Girdabın varlığına dair 1988 yılında bir makale yazılmasına rağmen, 1997 yılında bir yat yarışı sırasında Charles J. Moore tarafından keşfedilmiştir. Girdaptaki çöplerin çoğu deniz seviyesinin biraz altında olduğu için uydu görüntülerine veya deniz yüzeyine çıplak gözle bakılarak tespit edilemez.
Girdapta yaklaşık 80.000 ton çöp olduğu ve yeni biriken çöpler nedeniyle girdabın boyutunun her geçen gün arttığı tahmin ediliyor. Büyük Pasifik Çöp Girdabının 2018 yılı itibariyle Fransa’nın Pasifik Okyanusu’ndaki alanının üç katını kapladığı tahmin edilmektedir.
Büyük Pasifik Çöp Girdabını oluşturan çöpün %8’i 5 milimetreden küçüktür. Yani çöplerin büyük bölümünün büyük parçalardan oluştuğu söylenebilir. Yapılan çalışmalar sonucunda balıkçılar tarafından kaybedilen balık ağlarının kirliliği artırıcı etkiye sahip olduğu tespit edildi.
Her yıl yaklaşık 640.000 ton balık ağının kaybolduğu tahmin edilmektedir. Bunların çoğu, akıntılar tarafından Büyük Pasifik Çöp Girdabında biriktirilir. Her yıl toplam 1,15 ila 2,41 milyon ton plastik atığın önce nehirlere boşaltıldığı ve nehirler yoluyla denizlere taşındığı düşünülüyor. Plastik atıkların yoğunluğu genellikle suyunkinden daha hafif olduğu için bu atıklar deniz tabanına batmaz. Plastik atıklar, denizlerde ve okyanuslarda geçirilen uzun süreler sonucunda güneşin etkisiyle daha küçük parçalara ayrılabiliyor. Ancak, bu süreç çok zaman alıcıdır.
Büyük Pasifik Çöp Girdabının bulunduğu bölge okyanus akıntılarından daha az etkilendiği için burada biriken çöpler neredeyse hareketsizdir ve birikip çevreye dağılmaz. 2017’de yapılan bir araştırmaya göre, 1950’den bu yana dünya çapında yaklaşık 9,1 milyar ton plastik üretildi, bunun yaklaşık %20’si çeşitli şekillerde geri dönüştürülüyor ve kalan 5,5 milyar ton plastik atık şu ya da bu şekilde Dünya’ya çöp olarak atılıyor. denizlerde varlıklarını ortaya koydular.
Büyük Pasifik Çöp Girdabı, okyanuslarda yaşayan türlere büyük zarar veriyor. Araştırmada albatroslar ve deniz kaplumbağaları gibi birçok canlı türünün sindirim kanallarında plastik atık tespit edildi. Ayrıca albatrosların yavrularına yiyecek zannederek plastik atık verebildikleri ve bunun sonucunda yavruların öldüğü belirlendi. Okyanuslardaki plastiğin zamanla parçalanması sonucunda balık ve denizanası gibi organizmalar da plastik atıklarla beslenmekte ve plastik atıklardaki zehirli maddelere maruz kalmaktadır. Her yıl 100 milyon kadar okyanus canlısının plastik atıklardan öldüğü tahmin ediliyor. Birleşmiş Milletler Okyanus Konferansı’nda ortaya konan bir tahmine göre, 2050 yılına kadar denizlerdeki plastik atıkların toplam ağırlığı, denizlerde yaşayan balıkların toplam ağırlığını aşacak.
2013 yılında, Büyük Pasifik Çöp Girdabını temizlemek için “Okyanus Temizleme” adlı bir organizasyon kuruldu. Kuruluşun temel amacı, Büyük Pasifik Çöp Girdabının nasıl temizleneceği ve uygulamaya konulacağı konusunda araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmaktır. Merkezi Hollanda’da bulunan kuruluş, topladığı bağışlarla faaliyetlerini sürdürüyor.
Büyük Pasifik Çöp Girdabını temizleme çalışmaları devam ediyor. Ancak çevre kirliliğinin diğer tüm sorunlarında olduğu gibi burada da plastik atıkların temizlenmek yerine okyanuslara karışmasının nasıl önleneceği sorusu önem kazanıyor.
Plastik ürünlerin kullanımı tüm dünyada her geçen yıl artmaktadır. Son araştırmalara göre dünyada her yıl 320 milyon ton plastik atık doğaya bırakılıyor. Bu nedenle, okyanuslardaki plastik atık kirliliğini önlemek için tüm insanların yaşam tarzlarında bazı değişiklikler yapması ve daha az plastik ürün kullanması zorunludur. Bu yapılmazsa her yıl artan atık miktarının temizlenmesi imkansız olacaktır. Gerekli önlemler alınmazsa bu kirlilik nedeniyle okyanuslarda yaşayan bazı canlıların yakın gelecekte nesli tükenebilir. Bunun ekosistem için ciddi sonuçları olacak ve tüm insanları olumsuz etkileyecektir.
Kaynak:
https://edition.cnn.com/2018/03/23/world/plastic-great-pacific-garbage-patch-intl/index.html
https://www.theoceancleanup.com/great-pacific-garbage-patch/
https://en.wikipedia.org/wiki/Great_Pacific_garbage_patch
yazar: Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]