Havanın solunum sistemine ilk girişi burundur. Burun boşlukları, mukoza adı verilen bir örtü ile içeriden örtülmüştür. Burun boşlukları kılcal kan damarları bakımından zengindir. Kılcal damarlar yüzeye yakındır. Bu nedenle burun kanamaları sık görülür. Kılcal damarlar ısı ve nem sağlar. Böylece hava nemli ve ılık olarak akciğerlere gider.
Burun kanamalarına burun kanaması denir. Kanama kılcal damarların kırılması nedeniyle meydana gelebilir veya genel bir hastalığa bağlı olabilir. Burun ön kısmındaki kılcal damarların kırılması nedeniyle kanama meydana gelir. Yaşlanma, yüksek tansiyon ve aterosklerozun neden olduğu kanamalar genellikle burnun arkasında görülür.
Kuru hava, burun tıkanıklığı, üst solunum yolu enfeksiyonları, tahriş edici gazlar, ani basınç değişiklikleri (uçak yolculuğu gibi), burundaki tümörler, burun kemiği eğriliği, burun üflemesi burun önünün kapanmasına neden olur. Sırt kanamasına ateroskleroz, yüksek tansiyon, Coumadin veya aspirin gibi kan sulandırıcı ilaçlar almak, hemofili gibi kan pıhtılaşma hastalıkları, K vitamini eksikliği, karaciğer hastalığı, alerji ve alkol kötüye kullanımı neden olur.
Belirtiler, belirtiler ve şikayetler
Burun kanamalarının çoğu burnun ön kısmından gelir. Miktar olarak daha azdır. Çocuklarda ve yaz aylarında ortaya çıkan bu tip kanamalar tedaviye gerek kalmadan durabilmektedir. Tekrarlayan kanamalarda doktora başvurulmalıdır.
Hastanın kullandığı ilaçlar sorgulanır. Ülkemizde aspirin doktora danışılmadan kullanılmaktadır. Hemofili gibi genel bir hastalık varsa vücutta morluklar diğer kanamalara eşlik eder.
Yüksek tansiyona bağlı kanama olması durumunda tansiyon yüksektir.
tıbbi tedavi
Hasta dik oturmalıdır. Uzanmak kanın akciğerlere geri akmasına neden olarak solunumun durmasına neden olabilir. Baş ve işaret parmakları ile burun kanatlarına birkaç dakika kuvvetlice basılması kanamayı durdurur. Kanama bu şekilde durmazsa burun boşluğuna tampon yerleştirilerek kanama durdurulur. Arka burun boşluğundaki kanamalar için özel tamponlar kullanılır. Tekrarlayan kanamalarda kimyasallar uygulanarak kanamanın durdurulmasına damar yanması denir. Hastanın hayatını tehdit eden kanama durumlarında damarlar cerrahi olarak bağlanır. Hipertansif hastalarda kan basıncı kontrol altına alınır. Pıhtılaşma bozukluğuna bağlı kanama olması durumunda kan pıhtılaşma faktörleri veya trombositler verilir.
Diyet değişiklikleri
C vitamini yara iyileşmesini hızlandırır. Sık burun kanaması olan kişiler tatlı sarı biber, tatlı kırmızı veya yeşil biber, su teresi, brokoli, karnabahar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kivi, çilek, portakal, limon, domates, fasulye ve papaya gibi C vitamini yönünden zengin besinler yemelidir.
K vitamini pıhtılaşmayı sağlar ve kan durdurucudur. Kuru mercanköşk, kuru kişniş, adaçayı, kuru kekik, taze veya kuru maydanoz, taze veya kuru fesleğen, taze frenk soğanı gibi besinler besinlere günde 1-2 tatlı kaşığı eklenmelidir. Ispanak, hardal yaprağı, pazı, pancar, turp, lahana, brokoli, kereviz, hindiba, lahana gibi besinler haftada 3-4 porsiyon tüketilmelidir. Salatalarda su teresi, su teresi, hindiba, kırmızı ve yeşil marul, su teresi ve salatalık yenmelidir.
Alkol ve sigara tüketimi varsa kesilmelidir. Sarımsak, zencefil, ginkgo, ginseng ve omega-3’ler gibi kanamayı artırabilecek takviyeler alıyorsanız, bunları almayı bırakmalısınız.
Yaşam tarzı değişikliği
Kuru bir iklimde veya kış aylarında burnun içeriden kurumasına bağlı olarak kanama sıklığı artar. Nemlendirici kremler kış aylarında veya havanın kuru olduğu bölgelerde sürekli olarak kullanılmalıdır. Kuru bir burnu nemlendirmek için günde birkaç kez tuzlu su spreyi kullanılmalıdır. Burun kanamalarında kan boğaza ve akciğerlere sızacağından ve boğulma riskini artıracağından baş geriye değil öne doğru eğilmelidir. Kanama duruncaya kadar başınızı öne eğerek birkaç dakika buruna bastırın. Eller buruna götürülmemelidir.
Ev ortamındaki dehidrasyon ve klima da burun kanamalarına neden olabilir. Bu durumda özellikle gece yatarken soğuk buhar yayan bir nemlendirici kullanmakta fayda var. Ortamı sık sık havalandırmak ve aşırı sıcaktan kaçınmak gerekir.
önerilen besin takviyeleri
• Vitaminler: Vücut boşluklarını kaplayan hücre tabakasını desteklemede ve enfeksiyonlara karşı direnç oluşturmada rol oynar. A vitamini eksikliği durumunda mukoza zarını kaplayan tabakada kolay hasar ve kanama meydana gelir. A vitamini, K vitamini ve B vitaminleri içeren takviyeler, sık burun kanaması olanlar için birkaç ay kullanılabilir.
K vitamini: Karaciğerde, yeşil yapraklı sebzelerde, soğuk sıkım sızma zeytinyağında ve yeşil çayda bolca bulunur. Eksikliği nadirdir ve kanama eğilimine neden olur. Antikoagülan ilaç kullananlarda karaciğer hastalığı, yağ emilim bozuklukları, kistik fibroz ve pankreatik yetmezlik ve eksiklik sık görülür. Günlük gereksinim erkekler için 120 mcg, kadınlar için 75-90 mcg’dir. Bir kase pişmiş brokoli 220 mcg K vitamini içerir ve çiğ lahana 547 mcg K vitamini içerir. Eksikliği düşünülürse doktor önerisine göre takviye yapılabilir.
B12 vitamini: Kalp ve damar hastalıklarına neden olan ve kanamalara neden olan homosistein eksikliği nedeniyle kanda artışa neden olur. Veganlar B12 vitamini içeren hayvansal gıdaları tüketmediği için kalp-damar hastalığı riski vardır. B12 vitamini eksikliğinden şüpheleniliyorsa, bunun parenterallerle desteklenmesi tercih edilir.
Önerilen bitkisel takviyeler
• Civanperçemi: Kanamayı durdurmak için bitkinin taze yapraklarının sıkılmasıyla elde edilen özsu, hemoroid, yara ve burun kanamalarında lapa şeklinde kullanılır.
tıbbi nergis (calendula officinalis): Antimikrobiyaldir ve yara iyileşmesine yardımcı olur.Kremin sabah akşam burun içine uygulanması burun mukozasını destekler.
• Ratanya kökü: Rattanya (Krameria lappacea) köklerinden hazırlanan tentür içine steril bir pamuk batırılır ve burun deliklerine bir tampon uygulanır.
• Aloe Vera: Jeli, burnu içeriden nemlendirmede faydalıdır. Sabah ve akşam ince bir tabaka halinde buruna sürülebilir.
Yazar: Fatih Bouleli
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]