20. yüzyılın ortalarında uluslararası diplomaside sıklıkla kullanılan bu terim, günümüzde insan ilişkilerinde bireyler veya kurumsal taraflar arasındaki her türlü müzakerede kazanan taraf olmak için kullanılan bir yaklaşımdır. İngilizce bir kelime olarak “brinkmanship”; Amacı gereği her türlü tehlikeyi göze almak anlamında kullanılmaktadır. Diplomatik bir terim olarak, bir düşmana kendi arzularınız doğrultusunda tavizler vermek ya da onu yüksek bir tehdit algısına maruz bırakarak geri adım atmaktır. Brinkmanship’te, rakibinizi elinizdeki en ölümcül kozlarla test ederek bir sonraki hamlesinin felaket olacağı düşüncesinde tutmayı hedefliyorsunuz. Böylece karşı taraf felakete ilk sebep olan taraf olmamak için geri adım atmak zorunda kalır. Son dönemde yerel ve uluslararası medyanın önde gelen haber başlıklarından biri olan Kuzey Kore diktatörü Kim Jong Un ile gündeme gelen diplomatik ve askeri bir stratejidir.
Terim uluslararası siyasette ilk olarak Maryland Üniversitesi Ekonomi ve Kamu Yönetimi Bölümü’nde profesör olan Thomas C. Schilling tarafından Çatışma Stratejisi adlı çalışmasında kullanılmıştır. Soğuk Savaş sırasında Dulles, diplomatik müzakerelerde “brinkmanship sanatı” adını verdiği brinkmanship tekniğine özel bir önem verdi.
Brinksmanship taktiğiBu çok hassas ve tehlikeli bir yaklaşımdır. Bir cambazın ip üzerinde güvensiz bir şekilde yürümesi gibi, her an geri dönüşü olmayan bir tehlikeyle karşılaşmayı gerektirir. Bu bağlamda, ya hep ya hiç. Bu taktik, riskin yarattığı tehlikeyi kasıtlı olarak riskleri artırarak kullanmaya dayanır, ancak işler kontrolden çıktığında ve tam bir felaket meydana geldiğinde, bu taktik son derece hassas bir şekilde kullanılmalıdır. Ortaya koyduğu tehdit de bir o kadar korkunç olmalı. Nitekim devletler arasındaki bu ilişkilerde genellikle nükleer silahların veya konvansiyonel olmayan diğer silahların kullanılmasıyla başlayan topyekun bir savaş vardır. Bu bağlamda, farklı bir bakış açısıyla bakıldığında, brinkmanship özel ve üstü örtülü bir tehdit türüdür.İngiliz siyaset bilimci ve filozof Bertrand Russell, nükleer savaş tehditlerini açıklamış ve ABD ve Sovyetlerin brinkmanship taktiğini, “tavuk oyunu”. Özellikle İngiltere ve Amerika’da oldukça popüler olan bu oyunda, savaşmaya ve meydan okumaya hevesli gençler tıpkı Rus Ruletinde olduğu gibi ölümüne bir cesaret gösterisi içerisine giriyorlar. Birbirine meydan okuyan gençler, sadece bir arabanın birbirine sığabileceği iki parkur çizer ve arabalarıyla son sürat giderler. Bu ilerleyişte, çarpışma riskinden en çok korkan ve ilk manevrayı yaparak pistten ayrılan korkak kabul edilir ve alaycı tezahüratlara maruz kalır.
Russell, tıpkı bu oyunda olduğu gibi, bir taraf geri çekilene kadar dünya güçlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ve bu çatışmada her iki tarafın da reddedeceği veya her iki tarafın da tamamen yok olacağı bir politika olduğunu söylüyor.
Amerika Birleşik Devletleri, özellikle Soğuk Savaş sırasında, Sovyetlerin oluşturduğu nükleer tehdidi ortadan kaldırmak için brinksmanship taktiğini kullandı. Azami yıkım ve korkunun her iki taraf için de birincil hedef olduğu Soğuk Savaş döneminde, güç ve korku faktörü kaçınılmaz olarak diplomasinin kaçınılmaz bir parçası haline geldi.
Brinkmanship yaklaşımını, Sovyetler nükleer silahlanma yarışını kızıştırdıktan sonra ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower ve ardından Küba füze krizinde John F Kennedy ve Nikita Kruşçev arasındaki Kennedy izledi. Benzer şekilde, Berlin’in Doğu ve Batı olarak ikiye ayrıldığı dönemde, Kore Savaşı ve Vietnam Savaşı’nda da brinkmanship devam etti. Yumuşama politikası ile Sovyetler Birliği ile ABD arasındaki gergin ilişkilerin yumuşatılması temel amaç olarak görülmüş ve bu politika 1969 yılında ABD Başkanları Nixon ve Ford’un temel dış politikası haline gelmiştir.
Brinksmanship taktiği Son dönemde Yunanistan bunu Türkiye’ye karşı kullandı ve Yunanistan Rusya’nın satın aldığı S-300 füze sistemlerini Kıbrıs’a yerleştirmek isteyince Türkiye ile Yunanistan arasında kriz çıktı.
Brinkmanship, Soğuk Savaş’ın yarattığı ortamın bir sonucu olsa da, günümüzde hala birçok farklı alanda etkili bir müzakere taktiğidir. Riski yüksek bir strateji olmasının yanı sıra, cesaret ve gücün göstergesidir, iş, hukuk ve siyaset dünyasında kurnaz bir yönetimdir ve beceri gerektiren bir brinksmanlık yaklaşımını destekler. Brinkmanship taktiğinde iş dünyasında ya da küçük gruplarda – organizasyonlarda, belirlenen hedefe ulaşmak için büyük riskler alırız ve aynı zamanda karşı taraf için ciddi bir tehdit oluştururuz. Buradaki tehdit ve tehlikeler, uluslararası siyasetteki kadar olmasa da birçok yönden hayatımızı etkiliyor. Mesleki hayatımızda, patronlarımız ve diğer yöneticilerle yaptığımız toplantılarda, işverenlerle ya da devletle yapılan sendikal müzakerelerde ya da hukuki bir sorunun çözümünde bu taktikle karşılaşabiliriz. Çünkü, haklarımızın kazanılması ve korunması ancak sürekli bir çabayla sürdürülmesi gerektiğinden, brinkmanship stratejisi bugün hala geçerli olacaktır.
Brinkmanship stratejisi, Gerek bireysel hayatta gerekse sivil amaçlarda, diplomatik anlamda uluslararası ilişkilerde büyük ustalık ve zeka gerektiren bir stratejidir. Bu stratejiyi başarılı bir şekilde kullanmak için, onun özel özelliklerini anlamamız gerekir.
Brinkmanship stratejisinin temel amacı, rakibin yapacağı seçimlerin kendi elinde olacağı gerçeğiyle karşı karşıya kalarak geri adım atmasına yer bırakmamaktır.Bu stratejide bir diğer can alıcı nokta da tehdidin doğasıdır. Doğru brinkmanship stratejisinde; İşe yarayacak kadar büyük ama inanılmaz derecede küçük bir tehdit. britmanship politikasıİşte bu stratejinin özel özellikleri:
1- Belirsizlik: Karşı taraf, oluşturduğu tehdidin büyüklüğü karşısında bundan sonra ne olacağı belirsizliği ile savunmasız bir konumdadır.
2- Riskleri kontrol edememe: Burada karşı tarafa olabileceklere dair inandırıcı risk unsurları sunmak, yani onları tehdit altında hissettirmek gerekir.
3- Tehdidin farkına varmaktan kaçının. Burada özel tehdit oyunu oynansa ve tüm strateji tehdidin ciddiyetine dayansa da yine de tehditle yüzleşmekten kaçınmak en akıllıca çözümdür.
Kaynak:
/>
Stratejik Düşünme, Avinash K. Dixit, Barry J. Nalpoff; (2002) Sabancı Üniversitesi Yayınları
https://www.haikudeck.com/cold-war-vocab-education-sunum-t2X8OMZ9V4
yazar:Erdal Oğur
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]