Bozcaada, Ege Denizi’nin kuzeyinde, Çanakkale İli’ne bağlı, Çanakkale Boğazı’nın girişinde bir adadır. Çevresindeki 17 küçük ada ile birlikte 37.6 km2 yüzölçümü ile ülkemizin üçüncü büyük adasıdır. Ada içerisinde 12 koy ve 12 burun bulunmaktadır.
Bozcaada tarihte Leukophrys (Lefkofris) ve Tenedos olmak üzere iki adla anılmıştır. Leukophrys Latince’dir ve beyaz yılan anlamına geldiği söylenir. Önden bakıldığında kıyılarındaki beyaz taşların etkisiyle beyaz bir yılana benzediği için bu ismi aldığı sanılıyor. Yunan mitolojisinden türetilen Tenedos adı, Roma döneminde kullanılmıştır.
Bozcaada adının Türk denizciler tarafından gri bir tepenin zirvesi olan Göztepe’den geldiği söylenir. Türk denizcilerinin adaya Boz Tepe’den dolayı Bozada veya Bozcada dedikleri belirtilmektedir. Adanın gri görünmesinin nedeni ise rüzgara açık kısımlarında yetişen ağaçların bulunmamasıdır. Bohçaada isminin Bozcaada ile birlikte kullanıldığı söylenmektedir çünkü adanın önden bakıldığında kiriş gibi bir görünümü vardır. Osmanlı İmparatorluğu’nun kontrolünden sonra İtalya ve Yunanistan’ın egemenliğine giren Bozcaada, 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması ile ülkemize bağlanmıştır. Bu tarihten itibaren yeniden Bozcaada olarak anılmıştır.
Yerleşim, adanın kuzeydoğusundaki merkezde merkezlenmişti. Adanın fazla rakımı yoktur. İçeride sadece birkaç tepe var. En yüksek noktası 192 metre uzunluğuyla Göztepe’dir. 2014 yılı verilerine göre adanın nüfusu 2.754 olup yaz aylarında tatilcilerin gelmesiyle bu değer 10.000’e ulaşmaktadır.
Bozcaada’da Türk ve Rum mimarisi vardır. Adanın merkezinde Türk (El-Abyei) ve Rum (El-Cumhuriyet) olmak üzere iki mahalle vardır ve mimari yapısı geçmişten günümüze ulaşmıştır. Adanın tamamı doğal ve arkeolojik sit alanı olduğundan ve tüm yapı ve onarımlar Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından denetlendiğinden plansız yapılaşma yoktur. Rum Mahallesi’ndeki sokaklar, birçok antik kentte kullanılan ızgara planına göre ızgara sistemi denilen geniş, dikey bir yapıdadır. Türk mahallesinde ise tek veya iki katlı büyük pencereli taş evler vardır ve sokaklar dar ve karmaşıktır. Sosyal, dini ve kültürel yapılar mahallelerin mimarisine de yansımıştır. Bozcaada’da ada merkezi dışında toplu yerleşim yoktur.
Bozcaada genel olarak Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Ancak, çok fazla kuzey rüzgarı alır. Rüzgar bolluğu nedeniyle rüzgar türbinleri ile elektrik üretimi için elverişli bir coğrafyaya sahiptir. 2000 yılından beri faaliyet gösteren rüzgar türbinleri ile hem adanın hem de Çanakkale’nin enerji ihtiyacı karşılanıyor. Üretilen elektrik, turizmi etkilememesi için yer altı kablolarıyla Çanakkale’ye ulaştırılıyor. Rüzgarın bol olması ise nemi azaltarak kaliteli üzüm yetiştirmede etkilidir. Buna göre adanın yüzölçümünün üçte biri üzüm bağları ile kaplıdır. Tarihte kullanılan sikkelerde ve Homeros’un İlyada ve İlya Çelebi gibi yazılı kaynaklarda üzüm şeklinin belirtilmesi, Bozcaada’da üzümün köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir. Adaya özgü dört üzüm çeşidi vardır: Kuntra, Karalahna, Sergeant ve Vasilaki. Organik tarım projesi ile bazı bağ alanlarında organik üzüm üretilmektedir. Üzümlerin kalitesi sayesinde Bozcaada şarabı da çok sevilmektedir. Rüzgar soğutma özelliği özellikle tatile gidenler tarafından seviliyor. Bölge halkının üzüm ve şarap dışında geçim kaynağı balıkçılık ve turizmdir.
Kuzey Ege mutfağından izler taşıyan ada mutfağında kullanılan başlıca malzemeler; Yabani ot, deniz ürünleri, kırmızı et, zeytinyağı ve üzüm yaprağı.
Ayazma, Habbele ve Sulubahçe plajları ile adanın Akvaryumu’na ulaşım motosiklet, taksi ve minibüslerle sağlanmaktadır. Rüzgar türbinlerinin bulunduğu alan ise özellikle günbatımında muhteşem bir manzara sunuyor. Bu nedenle rüzgar güllerinde minibüs seferleri sadece gün batımında düzenlenmektedir. Bunun dışında adanın merkezinde her yere yürüyerek ulaşmak mümkün.
Bozcaada’ya ulaşım, Çanakkale’nin Geyikli ilçesindeki Geyikli Yukarı Vapur İskelesi’nden kalkan otobüsler ve deniz vapurları ile sağlanmaktadır. Tatil yeri olduğu için yaz aylarında sık sık (saatte bir) uçuşlar yapılmaktadır. 19 kişilik yeterli deniz otobüsü sayısına ulaşıldığında İstanbul Bozcaada arası hava yolu ulaşımı sağlanmaktadır. Bunun dışında büyük şehirlerden birçok firma yaz aylarında Bozcaada’ya geziler düzenlemektedir.
Kaynak:
www.bozcaadarehberi.com
tr.wikipedia.org
yazar:Segedim Aydın
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]