Bitkiler, Dünya üzerindeki en çeşitli canlı organizmalardır ve yaşamın vazgeçilmez parçalarıdır. Dünyada en bol bulunan canlı grubu olan bitkiler doğada bulunur; Ot, çalı ve orman gibi farklı yapı ve tiplerde bulunurlar.
Her bitki türü, gelişimine, özelliklerine ve özelliklerine göre farklı bir işleve sahiptir. Besin üreten meyve ağaçları, otlar veya bol yağış alan ormanlık alanlarda kalın ve kısa büyüyen bitkiler bahçelerde görebildiğimiz bitkilere örnektir. Bahsettiğimiz bu örneklerin her birinin misyonu, işlevi, yapısı ve özellikleri birbirinden farklıdır.
Bitkiler bulundukları bölgelerin özelliklerine göre şekillenir ve çeşitlenir. Bitki gelişimini etkileyen faktörler iklim tipi, arazi yapısı, arazi yüksekliği, toprak yapısı ve diğer biyolojik faktörlerdir. Örneğin, iklimin sıcak ve kurak olduğu bölgelerde ormanlar azdır ve bitki örtüsü çoğunlukla kuru ot ve çalılardan oluşan tundralardan oluşur. Toprak yapısının kaliteli olduğu, toprağın mineral ve organik maddece zengin olduğu yerler meyve veren bitkiler yetiştirmek için uygundur. Ülkemizde İç Anadolu bölgesinde yaz kış kuru olduğu için buğday rahatlıkla yetiştirilebilirken, Karadeniz bölgesi yıl boyunca şiddetli yağışlar aldığı için sık yemişler ve geniş ormanlarla kaplıdır. Verdiğimiz örneklerde olduğu gibi bitkilerin oluşumunda, türlerinde ve gelişmelerinde bazı faktörler oldukça etkilidir. Bu kalemleri şu şekilde hesaplayabiliriz;
İklim koşulları sıcaklık, yağış şiddeti ve rüzgar etkisi olarak açıklanabilir. Bitkilerin evriminde en önemli faktördür. Sıcaklığın düşük olduğu soğuk bölgelerde bitkilerin gelişmesi ve büyümesi zordur. Çünkü soğuk hava nedeniyle toprak donuyor ve bitkiler olması gerektiği gibi beslenemiyor. Tüm canlılar gibi bitkilerin de suya ihtiyacı vardır. Sık yağmur veya kar yağan bölgelerde bitki örtüsü daha yoğun ve verimlidir, ancak yağışın az olduğu kurak bölgelerde seyrek ve kurudur. Rüzgârın bitkilere oksijen getirme özelliği vardır ancak fazla olması durumunda bitkilere zarar verir.
Engebeli veya düz arazi bitkileri etkiler. Eğimin fazla olduğu dik yokuşlarda tohumlar daha zor ve geç çimlenir. Eğimin az olduğu yerlerde toprak kaybı olmadığı için tohumların geçişi ve tomurcuklanması daha kolaydır. Bitkiler, güneşin dikey olarak vurduğu veya bitkiyi beslemeye yetecek kadar güneş ışığı aldığı yönlerde erken olgunlaşır ve çimlenir. Denize bakan yamaçlardaki bitki örtüsü yoğun yağış nedeniyle daha sık ve yoğundur. Arazi yükseltisi arttıkça bölgenin sıcaklığı düşer ve hava soğur. Aynı şekilde rakım arttıkça yağış miktarı da artar. Bir bitki için toprak yapısı çok önemlidir. Çünkü bitkiler için temel besin kaynağı topraktır. Bu nedenle toprağın mineral ve organik maddece zengin olduğu bölgelerde bitkiler kolayca ve kısa sürede tohum verir, çalılar açar ve gelişir. Kayalık bölgelerde bitki örtüsü görülmez, toprağın killi veya çok tuzlu olduğu bölgelerde bitki oluşumu zordur.
Biyolojik ajan olarak adlandırılan canlı organizmalar, bitki örtüsünü hem olumlu hem de olumsuz yönde etkiler. Olumlu etkileri arasında arıların tohumları bir bitkiden diğerine aktararak ekimi ve döllenmeyi hızlandırması ve çeşitli böceklerin tohumları yayması sayılabilir. Bununla birlikte, özellikle orman yangınları, bitki örtüsü kaybımız için en büyük tehlikelerden biridir. Ormanlık alanlara doğru yayılan halk yolu yapım çalışmaları, yürüyüş ve kentleşme sadece bitki örtüsüne zarar vermekle kalmıyor, ormanlarımızı da yok ediyor.
Kaynak:
www.cografya.gen.tr
www.gozlemci.net
www.cografyabilgisi.com
katip:İsegöl Karuk
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]