Günümüzde iplik üretim ve kullanım tesislerinde genellikle hazır parametreler kullanılmaktadır ancak tekstillerde çözgü ölçümü çoğu üniversite ve okulda ev ödevi olarak sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Torsiyonometrik çalışmada en sık kullanılan germe ve gevşetme yöntemi hakkında bilgi sahibi olunması esastır.
Lifler bir araya gelerek sonsuz uzunlukta lifler oluşturur. Lifleri bir araya getiren vücut hareketine burulma denir. Sarma, lifleri esneterek daha fazla kenetleme yüzeyi sağlayarak birbiri üzerinden kaymasını engeller ve iplik verimini sağlar. Büküm işleminden sonra lif fiksasyon adı verilen bir işlemden geçerek verilen bükümün kalıcı olmasını sağlar. Rulo tipi üretim yönüne göre iki şekilde uygulanmaktadır. Burulma “S” harfi veya “Z” harfi şeklindedir.
Büküm ölçerimiz, belirli bir uzunluktaki iplik numunesi alınarak yapılır. Makine üzerinde sabit ve değişken çeneler dediğimiz sabitleme veya bağlantı noktaları vasıtasıyla ip gerilir ve işlem başlar. İplik ne kadar uzun olursa, sonuç o kadar doğru olur. Bir burulma ölçme makinesinde uzunluğun belirlenmesi, makinenin boyutuyla sınırlıdır. Bahsettiğimiz iki çene arasına gerilen iplerimiz (tabi ki bu ipler en az iki katlı olmalıdır) hareketli çene sayesinde bükülmelerinin tersi yönde döndürülerek sayılır. Büküm hesabı yapmak istediğimiz iplik “z” bükümlü ise cihaza “s” ayarı yapılır, “s” bükümlü ise “z” ayarı yapılarak dönüşün ters yönde olması sağlanır. bükülme yönü. Bükümün matematiksel hesabı için iplik tamamen açılıncaya kadar kaç tur döndüğü ve ipliğin çözülürken uzunluğu not edilir. Sarım sayısı ile uzama uzunluğu denilen sabitimizin oranı temellere göre burulma oranını verir.
Test cihazıyla başka bir test gerçekleştirmek için cihazın geri yüklenmesi ve ayarlarının sıfırlanması gerekir. Çok gelişmiş bir büküm ölçme cihazımız olmasa bile ipin burulmasını ölçmek için pratik yollardan kullanılabilir fakat verimi çok iyi olmayacaktır.
Kaynak:
Uşak Üniversitesi Tekstil Mühendisliği Bölümü
yazar:Sinan Uza
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]