Türkiye işçi sınıfı tarihi açısından 2025 yılı, sadece ekonomik krizle değil, krizin yükünü sırtlanmayı reddeden emekçilerin yükselen sesiyle de kayıtlara geçti. Yüksek enflasyon karşısında günden güne eriyen ücretler, adaletsiz vergi dilimleri ve işverenlerin “kemer sıkma” dayatmaları; sanayi havzalarından belediye şantiyelerine, plazalardan maden ocaklarına kadar tüm çalışma alanlarında ortak bir tepkiyi doğurdu.
Yıla Çatalca’daki Polonez işçilerinin direniş zaferiyle “merhaba” diyen emek hareketi, bahar aylarında kamu ve belediye işçilerinin kitlesel grevleriyle vites yükseltti. Yaz aylarında petro-kimya tesislerinde bacaların durmasına neden olan uyuşmazlıklar, sonbaharda Türk-İş ve DİSK’in öncülüğünde “Vergide Adalet” talebiyle meydanlara taştı.
Yılın son günlerine girilirken ise Türkiye’nin en büyük sanayi kolu olan metal sektöründe MESS ile yürütülen görüşmelerin tıkanması, 2026’ya devredilecek büyük bir grev dalgasının habercisi oldu.
İşte açık kaynaklardan ve saha raporlarından gün gün derlediğimiz, Türkiye’nin dört bir yanındaki öne çıkan işçi eylemleri, grev kararları ve direnişlerin yer aldığı 2025 Emek Almanağı…
İçindekiler
OCAK 2025: Yıla Direniş Zaferleriyle Başlangıç
1 Ocak: Çatalca’da bulunan Polonez Gıda fabrikasında sendikalı oldukları için işten atılan 146 işçi, yeni yılı direniş çadırında “Direne direne kazanacağız” sloganlarıyla karşıladı.
6 Ocak: Polonez Gıda direnişi 172. gününde zafere ulaştı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nda yapılan toplantı sonucunda Tekgıda-İş Sendikası ile işveren arasında uzlaşı sağlandı; işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları ile boşta geçen süre ücretlerinin ödenmesi karara bağlandı.
10 Ocak: Balıkesir Gönen’de Arıtaş Kriyojenik fabrikasında Birleşik Metal-İş üyesi işçilerin sürdürdüğü grev, toplu iş sözleşmesinin (TİS) imzalanmasıyla son buldu.
20 Ocak: Fernas Madencilik işçileri, 2024 sonbaharında Ankara’da yürüttükleri mücadelenin sonucunu aldı. İşveren ile varılan mutabakat gereği, Ocak ayı maaşlarında yapılan iyileştirmeler ve sendikal güvenceler işçilere tebliğ edildi.
21 Ocak: Gübretaş (Gübre Fabrikaları T.A.Ş.) ile Petrol-İş Sendikası arasında 01.01.2025-31.12.2026 dönemini kapsayan yeni dönem toplu iş sözleşmesi görüşmeleri resmen başladı.
ŞUBAT – MART 2025: TİS Görüşmeleri ve Yerel Uyarılar
15 Şubat: Kamu işçilerini kapsayan “Kamu Çerçeve Protokolü” (2025-2026) için konfederasyonlar (Türk-İş ve Hak-İş) ortak taslak çalışmalarına hız verdi.
8 Mart: Kadın işçiler; İstanbul, Ankara ve İzmir başta olmak üzere organize sanayi bölgelerinde “Eşit İşe Eşit Ücret” talebiyle vardiya çıkışlarında bildiriler okudu.
18 Mart: Tarım işçileri sendikası Tarım-Sen, Ege Bölgesi’ndeki sera işletmelerinde (Agrobay süreci takibi) güvencesiz çalışmaya karşı bölgesel toplantılar ve yerel basın açıklamaları başlattı.
NİSAN 2025: Petro-Kimya’da İlk Kıvılcımlar
22 Nisan: Koç Holding’e bağlı Tüpraş rafinerilerinde (İzmit, İzmir, Kırıkkale, Batman), Petrol-İş Sendikası ile yürütülen TİS görüşmelerinde işverenin %28’lik zam teklifine karşı işçiler, sabah vardiyasında iş bırakarak fabrikalara kapandı ve üretimi durdurdu.
MAYIS 2025: İzmir’de Grev ve Sanayi Eylemleri
6 Mayıs: İzmir Büyükşehir Belediyesi iştirakleri İZELMAN ve İZENERJİ’de örgütlü Genel-İş Sendikası, TİS görüşmelerindeki uyuşmazlık nedeniyle yarım günlük uyarı eylemi yaptı; otobüs ve vapur seferleri aksadı.
13 Mayıs: Petrol-İş Sendikası’nın örgütlü olduğu İzmir Çiğli’deki TPI Kompozit fabrikasında (rüzgar gülü kanadı üretimi), işverenin %30’luk düşük zam teklifi nedeniyle grev başladı.
16 Mayıs: Kocaeli Yarımca ve Hatay tesislerinde faaliyet gösteren Gübretaş’ta sendika, anlaşma sağlanamaması üzerine grev kararı aldığını duyurdu.
28 Mayıs: Gebze ve İzmir’de kurulu DYO Boya fabrikalarında Petrol-İş üyesi işçiler greve çıktı. Grevin 7. gününde Petrol-İş Genel Başkanı Süleyman Akyüz fabrikaları ziyaret etti.
28 Mayıs: Temizlik ve kozmetik üreticisi Reckitt Benckiser fabrikasında toplu sözleşme uyuşmazlığı nedeniyle işçiler greve başladı.
29 Mayıs: İzmir Büyükşehir Belediyesi’nde 23 bin işçiyi kapsayan TİS görüşmelerinin tıkanması üzerine dev grev başladı. Metro, tramvay, otobüs ve vapur seferleri tamamen durdu; şehirde çöpler toplanmadı.
HAZİRAN 2025: Grevlerin Sonu ve Öğretmenlerin Yürüyüşü
2 Haziran: İzmir’de grevin 5. gününde kentte biriken çöp dağları ve ulaşım krizi ulusal basında geniş yer buldu.
4 Haziran: İzmir Büyükşehir Belediyesi grevi sona erdi. Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın sunduğu son teklif işçiler tarafından kabul edildi; işçiler %30 üzeri zam ve sosyal hak iyileştirmeleriyle işbaşı yaptı.
12 Haziran: Grev sonrası süreçte İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bazı birimlerinde (İZDOĞA vb.) “bütçe kısıtlaması” gerekçesiyle işten çıkarma listelerinin hazırlandığı iddiaları üzerine işçiler belediye önünde eylem yaptı.
19 Haziran: Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, taban maaş yasasının Meclis’ten geçmesi talebiyle İstanbul’dan Ankara’ya “Eğitim Nöbeti ve Büyük Yürüyüş” başlattı.
25 Haziran: Ankara’ya ulaşan özel sektör öğretmenleri, TBMM Çankaya kapısı önünde oturma eylemi ve basın açıklaması gerçekleştirdi; polis müdahalesiyle karşılaşan öğretmenler geceyi parkta geçirdi.
TEMMUZ 2025: Gübretaş’ta Tarihi Grev
3 Temmuz: Kocaeli ve İskenderun’daki Gübretaş fabrikalarında, 16 Mayıs’ta alınan karar hayata geçirildi ve işçiler fiilen greve çıktı. Fabrika bacaları durdu.
15 Temmuz: TÜİK’in açıkladığı 6 aylık enflasyon verilerine tepki gösteren memur ve emekli sendikaları (Birleşik Kamu-İş, Emekli-Sen), bordrolarını yakarak zam oranlarını protesto etti.
AĞUSTOS – EYLÜL – EKİM 2025: “Geçinemiyoruz” ve Vergi Eylemleri
Eylül Ayı Boyunca: Türk-İş ve DİSK’e bağlı sendikalar, vergi dilimlerindeki adaletsizliğe karşı “Zordayız Geçinemiyoruz” sloganıyla her hafta Çarşamba günü fabrikalarda ve meydanlarda kitlesel basın açıklamaları düzenledi.
15 Ekim: Kocaeli’de Betek Boya işçileri, işverenin sendika yetkisine itiraz etmesi ve masaya oturmaması üzerine vardiya giriş-çıkışlarında alkışlı protestolara başladı.
21 Ekim: İzmir Konak Belediyesi şirketi MERBEL ve Karşıyaka Belediyesi şirketi Kent A.Ş. işçileri, maaşların parça parça ödenmesini protesto etmek için belediye binaları önünde iş bırakma eylemi yaptı.
KASIM 2025: Uzun Grevlerin Zaferi
22 Kasım: Gübretaş Grevi 140. gününde zaferle sonuçlandı. Petrol-İş Sendikası ile işveren arasında yapılan 14 saatlik son görüşme neticesinde TİS imzalandı; işçiler taleplerini büyük oranda kabul ettirdi.
ARALIK 2025: Yıl Sonu Eylem Fırtınası
8 Aralık: İstanbul’da HepsiJET motokuryeleri, kargo başına ücretlerin düşüklüğünü ve ağır çalışma koşullarını protesto etmek için kontak kapattı; dağıtım merkezleri önünde konvoy oluşturdu.
8 Aralık: İzmir Büyükşehir Belediyesi iştirakleri (İZDOĞA, İZBETON) çalışanları, yıl ortasında imzalanan sözleşmedeki bazı maddelerin uygulanmaması ve maaş gecikmeleri nedeniyle tekrar iş bırakma eylemi yaptı.
13 Aralık: TÜVTÜRK Araç Muayene İstasyonları’nda (Muğla ve Kastamonu bölgeleri), Nakliyat-İş Sendikası üyesi işçiler TİS sürecindeki tıkanıklık nedeniyle greve çıktı.
23 Aralık: Metal sektöründe MESS Grup Toplu İş Sözleşmesi görüşmelerinin uyuşmazlıkla sonuçlanması üzerine Birleşik Metal-İş Başkanlar Kurulu toplandı ve eylem takvimi açıkladı.
24 Aralık: Birleşik Metal-İş, 29 Aralık’tan itibaren “fazla mesaiye kalmama” kararını duyurdu.
25 Aralık (Perşembe): Metal işçileri, MESS’in %19’luk (seyyanen artışla %30) zam teklifini protesto etmek için tüm vardiyalarda 1 saat süreyle üretimi durdurdu. Fabrika bahçelerinde yürüyüşler yapıldı.
26 Aralık (Cuma): Metal işçileri Bursa Mudanya’da bulunan MESS temsilciliği önüne siyah çelenk bırakarak kitlesel bir miting düzenledi.
27 Aralık: Bakırköy Belediyesi’nde Genel-İş üyesi işçiler, grev kararını belediye binasına astı.
28 Aralık (Bugün): Yarın (29 Aralık Pazartesi) başlayacak olan “Metalde Fazla Mesaiye Hayır” eylemi öncesinde fabrikalardaki işyeri temsilcileri son hazırlıklarını tamamladı. İşçiler, “MESS dayatmalarına teslim olmayacağız” mesajı verdi.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]