Sumatra depremi veya başka bir deyişle Sumatra tsunamisi; 26 Aralık 2004 tarihinde Hint Okyanusu’nun dibinde meydana gelen deprem sonucu meydana gelen en ölümcül felaketlerden biri olarak kabul ediliyor. Tarihin en ölümcül depremlerinden biri olan Sumatra depremi, Endonezya’nın Sumatra adası açıklarında meydana geldi. Hint Okyanusu’na kıyısı olan ülkeleri vuran bu deprem sonucunda dev dalgalar oluştu. Yer kabuğunun 30 km derinliğinde meydana gelen 9.1 büyüklüğündeki bu depremin şiddeti 9.3 olarak kaydedildi. Burada şiddet büyüklüğü aştı. Bunun nedeni, meydana gelen 9.1 büyüklüğündeki depremin ürettiği enerjinin, ulaşılan yıkıcı kuvvetin büyüklüğünden daha büyük olmasıdır. Bölgede kıta levhasının çökmesiyle oluşan enerji, bölgeyi 9.1 büyüklüğündeki depremle sallayarak onlarca metre yüksekliğinde devasa dalgalara neden oldu.
26 Aralık 2004 sabahı Endonezya’nın Sumatra kıyısı açıklarında Richter ölçeğine göre 9,1 büyüklüğündeki bu ölümcül deprem, meydana geldiği Sumatra’yı vurdu. Okyanus suyunun yaklaşık 10 dakika kadar uzun süre dalgalanması, doğal olarak tsunami adı verilen devasa dalgaların oluşmasına neden olur. Depremin merkez üssü olan Sumatra, depremin hemen ardından okyanus sularıyla sarsıldı ve ada neredeyse tamamen sular altında kaldı. Depremin meydana gelmesinden kısa bir süre sonra oluşan dev dalgalar doğal olarak karaya en yakın yer olan Endonezya’ya ulaştı. 30 metreyi aşan bu devasa tsunami Endonezya’yı vurduğunda sabah saatleriydi ve birçok insan ya yatak odalarında ya da plajlarda dalgalara düştü. Endonezya vurulan ilk ülke oldu ve buradaki resmi kayıp 130.000 kişi olarak belirlenmiş olsa da bu rakam kayıplarla birlikte 167.000’e ulaştı.
Endonezya’ya ulaşan ilk dalgalar dışında, deprem sonucu Sri Lanka, Hindistan ve Tayland gibi önde gelen Asya ülkelerine doğru hareket etmeye başlayan ve hızları saatte 1000 km’ye ulaşan dalgalar, bu ülkelerin kıyılarına ulaştı. 1-2 saat gibi kısa bir sürede binlerce insanı öldürüp… hayatına mal oldu. Endonezya kadar can kaybı olmasa da Endonezya dışında tsunamiden en çok etkilenen ülke Sri Lanka oldu. Burada Sri Lanka’nın Hindistan için bir dalgakıran olduğunu belirtmek gerekir. Hint Okyanusu’nda Hindistan’ın burun deliği önünde dalgakıran konumunda bulunan Sri Lanka, 35 bin 322 kayıpla Endonezya’dan sonra en çok etkilenen ülke oldu.Endonezya ve Sri Lanka dışında Hindistan da tsunamiden ciddi şekilde etkilenen ülkeler arasında yer aldı. 18 bin kişi ve Tayland 8 bin kişi kayıpla. Sumatra depremi o kadar çok enerji açığa çıkardı ki, dünya kıta levhalarının yaklaşık 1 cm hareket ettiği belirlendi.
Bu depremin ürettiği enerjinin körüklediği tsunamiden sonra Endonezya, Sri Lanka, Hindistan ve Tayland en çok etkilenen ülkeler olsa da tsunaminin Afrika kıtasına ulaştığını söylemeliyiz. Böylece tsunaminin ardından Somali, Myanmar, Maldivler, Malezya, Tanzanya, Seyşeller, Bangladeş, Güney Afrika, Yemen ve Kenya kurbanlık ülkeler haline geldi. Son araştırmalar, yaklaşık 10 dakika süren bu depremin yaklaşık 230.000 cana mal olduğunu gösteriyor. Bu felaket sırasında birçok ülke bu perişan ülkelere mali yardımda bulunmuştur. Ayrıca 14 milyar dolarlık bir yardım fonu kuruldu.
Kaynak:
2004 Sumatra Felaketi
yazar:Emir Karasu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]