Dış kuvvetler, erozyonla parçalanan materyali çekip okyanus havzaları, denizler ve göller gibi çöküntülerde biriktirir. Milyonlarca yıl süren bu olaydan sonra binlerce metre kalınlığında kalın bir tortul tabaka oluşmuştur. Bu sedimanter tabakaların yer aldığı derin denizlerdeki derin çöküntülere jeosenklinal denir.
kırışıklık yok: Kıtaların yer değiştirmesi ile Dünya’nın katmanları yüksek basınca maruz kalır. Esnek ise bükülür ve kıvrımlı dağlar Olur ya da meydana gelir. Bu kıvrımlar kubbe şeklinde ise antiklinaliçi boş bir yapıda Cinclinal onun adı.
Avrupa’daki Alpler ve Asya’daki Himalaya dağları bu şekilde oluşmuştur.
dinlenme zamanıDünyanın katmanlarında, yanal gerilmelere maruz kalmanın bir sonucu olarak bükülme her zaman meydana gelmez. Bazen kağıt bükülemeyecek kadar serttir. Bu durumda virgül oluşur. Bu kırıklar boyunca bazı alanlar tamamen yükselirken, diğerleri alçakta kalır veya çöker. Kesirlere kusur denir. Yanlardaki bloklar iki kırık boyunca çöküyor ve ortadaki blok yüksekte kalıyorsa horst, ortadaki blok çöküyorsa kepçe olarak adlandırılır.
Dünyanın en uzun kırık hattı yaklaşık 5 bin kilometredir. Doğu Afrika uzun tutuşu. Bu kaçırmanın kuzey ucu Kahramanmaraş’a kadar devam ediyor.
Türkiye’de dağ oluşum hareketleri:
Türkiye’nin kıvrım dağları kuzey ve güney olmak üzere iki kuşak halinde uzanır. Bu dağlar, Himalaya Alp kıvrım sisteminin bir koludur ve yer yer 1.500 m yüksekliğe ulaşır. Den, bazı yerlerde 3500 m’den fazla. Kuzeyde Kuzey Anadolu Dağları, güneyde Toros Dağları olarak adlandırılırlar.
Alplerin oluşumu sırasında ülkemizdeki esnek olmayan sedimantasyon zonları çatlamaya maruz kalmış, yer yer çökme ve yükselmelerle çok sayıda dağ ve krater oluşmuştur. Ece bölgesindeki Bakırsay, Menderes ve Gediz ovaları ile Akdeniz’deki Hatay çöküntüsü Grabin, Kozak Dağları, Yinde Dağı, Bozdağlar, Aydın Dağları ve Heng Dağları ise Horst Dağlarıdır.
volkanlar:
Volkanik olaylar, magmanın yer kabuğunun zayıf kısımlarından (kırıklar, çatlaklar vb.) ortaya çıkmasıyla meydana gelir.
Katılar, sıvılar ve gazlar dahil olmak üzere çeşitli maddeler volkanik olaylarla yüzeye çıkarılır. Volkanlardan gelen katılar batmadan yüzmek Fırlatmak Bu bir volkan bombası. sıvı malzemeler Aşk denir. Ayrıca volkanlarla birlikte yüzeyde çeşitli gazlar da belirir.
Çok akıcı lav püskürten volkanlarda, bu lav geniş bir alana yayıldığı için volkanın konisi düzdür (masa). Burası Güneydoğu Anadolu’daki Karacadağ yanardağı.
Lavın fazla akmadığı volkanlarda koni çok dik ve yüksektir. Ülkemizde Erciyes, Hasan Dağ, Nemrut volkanları gibi acılar
Kül, kum, çakıl vb. Tüf konileri, malzemenin patlamasıyla oluşur. Ege Bölgesi’nde Kola ilçesi ve Konya’da Karapınar civarındaki koniler bu tür oluşumlara örnektir.
Volkanların oluşturduğu ana araziler şunlardır:
Kunisi Volkanı: Volkanik aktivite sırasında katı ve sıvıların birikmesiyle oluşan koni benzeri sırtlardır. Tek dağların çoğu volkanik konilerdir. Ağrı, Süphan, Erciyes vb. bu tip dağlar
kraterVolkanik dağların üst kısımlarında volkanik bir patlama sırasında oluşan kraterler. Bu çöküntüler bazen suyla doluyor ve krater gölleri oluşturuyor.
Volkanik kaldera: Patlamalar veya çökmeler nedeniyle oldukça genişlemiş krater şeklidir. Kalderaların diplerinde de göller oluşabilir. Burası Nimrud Gölü.
ama: Volkanik ovalarda volkanların patlaması sonucu oluşan çöküntülerdir. Çapları birkaç yüz metreden birkaç kilometreye kadar değişen yuvarlak veya oval kaplardır. Bu gemilerin bir kısmı suyla doluyor ve göl oluyor. Konya Karapınar’da bulunan Acıgöl ve Meke tuzlaları bu tiptir.
sertleşen kayalar E volkanik bariyer gölleri Volkanlar sonucu oluşmuştur.
Yeryüzünde yaklaşık 500 aktif volkan var. Bu aktif volkanlardan ikisi, küçük dağların gizlendiği büyük çevre çevresinde yer almaktadır. Bu özelliğinden dolayı büyük okyanusların kıyılarında yer almaktadır.Pasifik Ateş ÇemberiGeriye kalan aktif volkanlar Atlantik Okyanusunda, Akdeniz ülkelerinde ve Doğu Afrika’dadır.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]