Biyolojik malzeme. Vücudun çalışmasına yardımcı olmak için üretilen ve geliştirilen maddelerdir. Yapısı gereği vücut ile sürekli temas halindedir.
Son zamanlarda tıp ve mühendislik alanında özel gelişmeler olmuştur ve bu gelişmelerden bazıları biyomalzemeler alanında olmuştur. İnsan vücudundaki doku veya organların çeşitli sebeplerle fonksiyonlarını kaybetmesi sonucu hayati maddelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu hayati maddeler sayesinde insan hayatı eskisinden daha kolay hale gelmektedir. Ortopedide kullanılan protezler ve diş hekimliğinde kullanılan dolgular biyomateryal olarak incelenebilir.
Biyomalzemelerin kullanımı eski çağlara kadar dayanmaktadır. örnek; Eski zamanlarda hastaların dişleri altınla kaplanırdı. Bu uygulama ilk olarak antik Çin’de uygulandı.
İlk biyomateryal metal protez 1938 yılında kullanıldı. Vitalium içeren bu sentetik metal 1960 yılına kadar kullanıldı. Ancak metal korozyonu sonucu insan vücudunda büyük risklere yol açtı. Çünkü Vitalium korozyon sonucu paslanır.
Geliştirilen biyomateryaller ile birlikte kalp kapakçıkları 1950’li yıllarda kullanılmaya başlanmıştır. 1960 yılında yapay kalça kemikleri kullanılmaya başlandı.
1972 yılında hastalarda biyomateryal olarak alümina ve zirkonya seramikler kullanılmaya başlanmıştır. Ancak daha sonra vücuda uyumlu olmadığı belirlendi. Bu nedenle yeni malzeme arayışları başlamış ve sonrasında biyocam ve hidroksiapatitin kullanımı insanlara daha faydalı olmuş ve zamanla biyomalzemelerin kullanımı artmıştır.
Biyomateryal, vücut yerine kullanılacak organ veya uzuv ile benzer özelliklere sahiptir. Bu şekilde işini kaybetmiş bir üye veya taraf gibi davranır. Kemik yerine kullanılan protez kemiğe benzer bir yapıya sahiptir. Kemik dokusu aslında karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle biyomalzemeler gerçek bir organın işlevini tam olarak yerine getiremez.
biyomalzemelerin özellikleri
Biyomalzemeler vücut dokuları ile uyumlu bir yapıya sahiptir. Bu tür yapılarla vücuda zarar vermez. Normalde vücudumuz bünyesine dışarıdan eklenen yabancı maddeleri kabul etmez. Bu nedenle vücutta kullanılan maddeler ilk başta tehdit edici olarak görülür. Bu noktada biyouyumluluk kavramı ortaya çıkmaktadır. Biyouyumluluk, vücudumuzda kullanılan maddelerin vücut tarafından dış tehdit olarak görülmemesidir. Yabancı sayılmayan bu maddeler vücutta uyum sağlayarak görevlerini yerine getirirler. Hayati maddeler vücuda yerleştiğinde, vücudun olağan reaksiyonlarının dışında birçok reaksiyon meydana gelir. Vücutta meydana gelebilecek ana reaksiyonlar. Dokularımızdaki proteinler ve biyomalzemeler arasındaki etkileşim, kırmızı kan hücresi sayısında artış, tümör üretimi ve bağışıklık sisteminde aktivasyon olarak gösterilebilir.
Biyomalzemeler ve kullanım alanları
Özellikle metaller ve alaşımlar birçok alanda yaşamsal malzeme olarak kullanılmaktadır. Çünkü mekanik ve kimyasal yapıları bu işleve uygundur. Metaller ve alaşımlar. Diş protezlerinde, kas-iskelet sisteminde ve kalp kapakçıklarında sıklıkla kullanılmaktadır. Son zamanlarda titanyumun biyomalzemelerde kullanımı artmıştır. Çünkü yapılan araştırmalar titanyumun hafif olduğunu, dokularla fazla etkileşime girmediğini ve vücut ile biyouyumluluğunun olduğunu göstermiştir.
Nikel-titanyum alaşımları metalik biyomalzemelerde kullanılır. Tıp aynı zamanda akıllı malzemeler olarak da tanımlanmaktadır. Gözlük çerçevelerinde, otomobil parçalarında, diş tellerinde ve kardiyovasküler hastalıklarda kullanılan malzemeler özellikle anahtar akıllı malzemelerdir. Akıllı malzemeler şekil hafızalı alaşımlardır.
Diğer bir biyomalzeme türü de bioskin’dir. İnsan vücudundaki hasarlı ve işlevsiz uzvun yerini alırlar. Günlük hayatta diş tedavilerinde, kalça protezlerinde ve yüz kemiklerinde kullanılmaktadır. Kalsiyum eksikliğine bağlı kemik rezorpsiyonunda biyoseramiklere ihtiyaç vardır. Ayrıca ileri yaşlarda ortaya çıkan osteoporoz sonucu biyoseramiklere ihtiyaç duyulmaktadır.
Biyomalzemelerin kullanım amaçlarını malzeme açısından sayarsak;
Vücuttaki hastalıklı veya hasarlı organları veya uzuvları değiştirmek için kullanılır. Hemodiyaliz ve protezler
– Vücuttaki hasarlı bir organın fonksiyonlarını arttırmak için kullanılır, örneğin; lens, kalp pili, işitme cihazı vb.
– Kozmetik sorunları gidermek için kullanılır, örneğin; Diş teli ve silikon
– Fonksiyonel bozuklukları gidermek için kullanılır. örnek ; Omurga bozuklukları
– Etkilenen bölgenin iyileşmesine yardımcı olur. örnek; Cerrahi sütürler, vidalar ve cerrahi teller
Hastalığı teşhis etmeye yardımcı olmak için kullanılır. örnek; Endoskopi makinesi ve enjektör
Biyomalzemeler, yazdıklarımızın ötesinde birçok kullanım alanına sahiptir.
Sonuç olarak; Bilim adamlarının görevi insanlığa faydalı olmaktır. Bilim adamları yaptıkları çalışmalarda görevini yerine getiremeyen dokuları incelediler. Bunun sonucunda birçok biyomalzeme türü ortaya çıkmış ve biyomalzemeler alanındaki çalışmalar tüm hızıyla devam etmektedir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]