Günümüz dünyasının en popüler kavramı olan futbol, büyük kitlelere musallat olan en önemli spor dalıdır. Yaş, cinsiyet, ırk, din gibi kavramlar fark etmeksizin 7’den 70’e herkesin severek oynadığı bu oyunun geçmişi tamamen geriye gitmektedir.
Futbolun tam olarak nerede ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmemektedir. Ancak arkeolojik keşiflerden elde edilen bilgiler ışığında ayakla topa vurma oyunlarının tarihin en köklü uygarlıklarından biri olan Sümerler’e kadar uzandığı ortaya çıkmıştır. Yine bu bulgular ışığında MÖ 2500 yıllarında Çin’deki askerlerin bu oyunu kullandıkları anlaşılmıştır. Çin’de askerler yere iki direk dikmeye çalışır ve bu direklerin arasından bir top geçirirdi. Elbette askerler bu oyunu eğitim amaçlı kullandılar. Aynı zamanda eski Türklerin futbola çok benzeyen bir oyun olan tepük oynadığı Divan-ı Lügat’it Türk, Baybars Tarihi ve Hıtay-ı Name gibi tarihe ışık tutan çok ünlü eserlerde adı geçmektedir.
Futbolun eski Mısır uygarlığında da oynandığı ortaya çıkıyor. Bu uygarlığın fresklerinde top oynayan insan figürleri bunun en açık göstergesidir. Ünlü Yunan şairi Homer’in “Odissea” adlı eserinde de top oynayanlardan bahsedilir. MÖ 100’de Yunanlılar bu oyunu 15’er kişilik gruplar halinde “Episkyres” adı verilen belirli kurallara göre oynarlardı.
Futbol benzeri maçlar bu tarihte ilkel bir şekilde oynandı. Günümüzde oynanan ve Romalı askerlerin oynadığı modern futbolun temelini oluşturan Harpastum adlı oyun, Episkyres’ten esinlenilerek hazırlanmış bir oyundur. Modern futbolun temeli olarak kabul edilen Harpastum’da amaç, el veya ayak vuruşları ile topu yakalayıp rakip sahaya göndermektir. Bu oyun savaş taktiklerini kazanmak için oynanır. Oyun, günümüzün saha oluşumu anlayışını içeriyordu. Hücum hattı önde olduğu için ortada destek birimi, arkada da guardlar oyunda görev aldı.
Antik çağlarda birçok alanda ve farklı şekillerde oynanan futbol, modern anlamda 12. yüzyılda İngiltere’de oynanmaya başlandı ve nerede ve nasıl oynanırsa oynansın çok popüler oldu. Bu yıllarda popülerlik öyle bir boyuta ulaştı ki futbol müsabakaları asayişi bozmaya başlayınca kralın ülke genelinde futbol oynaması yasaklandı. Bu durum futbolda bir lekeye yol açsa da İngilizlerin bu oyuna olan sevgisi kaybolmadı. Daha sonra İngiliz soyluları İtalya’da oynanan ve futbola olan ilgiyi daha da artıran tekme anlamına gelen Giyoca Del Calcio oyununu sevdirmek istedi. İtalya’da oynanan bu oyun günümüz futboluna çok benziyor.
Ülkede yasaklanan futbol, 1583 yılında İngiltere’de yeniden oynanmaya başlandı ve bu kez oyuna basit kurallar eklendi. Yumuşak kurallar ve hakem seçimi daha basit olanlardan bazılarıdır. Ardından futbola faul sistemi getirildi. Bu kurallar 1862’de daha da genişletilerek takımların 11 oyuncuyla oynaması, ofsayt yasası ve elle oynama yasağı yeni kurallar arasında yer aldı. 1857 yılında ilk futbol kulübü kurulmuş ve bu kulüp “Sheffield Club” adı altında faaliyetlerine başlamıştır. 1963 yılında İngiliz Futbol Federasyonu kuruldu ve modern futbolun meyveleri atıldı. Futbol Federasyonu, dünyada futbol alanında kurulan ilk ulusal federasyon olma özelliğini taşıyor.
Yeniliklerin tanıtılması
*1871’de kalecinin topu elleriyle tutması gerektiği kuralı getirildi.
*Köşe vuruşları 1873’te tanıtıldı.
*1875’te topa kafa atma özgürlüğü getirildi.
*İngiliz Profesyonel Futbol Ligi 1888’de başladı.
Futbolun artık profesyonel bir lige sahip olması bu oyunun Avrupa’da hızla yayılmasına neden olmuştur. Futbolda uluslararası müsabakaların artmasının nedeni ise 1904 yılında FIFA’nın kurulmasıydı. Dünyada oldukça popüler olan Dünya Kupası, ilk olarak 1930 yılında Uruguay’da FIFA tarafından hayata geçirildi.
Kalabalığın kovalanması ile karakterize edilen futbol, dünyada çok sevilmekte ve oynanmaktadır. Ortaya çıkış tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemekle birlikte buluntular bizi Hristiyanlık öncesi dönemlere ve profesyonel anlamda İngiltere’ye götürmektedir.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]