İnsanlık tarihi açısından bakıldığında teknolojinin gelişmesiyle erken dönemlerde bile insanlarda ilgi ve merak uyandıran gökyüzü, günümüzde çok detaylı ve sofistike bir şekilde gözlemlenebilmektedir. Gelişmiş teleskoplar ve uzay araçları kullanılarak yapılan uzay çalışmalarında her geçen gün yeni bilgilere ulaşılmakta ve bu bilgiler ışığında bazen gezegen sanılan nesneler gezegen karakterini kaybedebilmektedir.
İçinde yaşadığımız dünya, galaksi perspektifinden bakıldığında boyut olarak en küçük noktalardan biridir. Boyut denilince akla gelen ilk isimlerden biri yıldızdır. Güneş’in de bir yıldız olduğu galaksimizde Güneş’ten binlerce kat daha büyük kütleli yıldızlar bulunmaktadır. Samanyolu’ndaki milyarlarca yıldızdan birini oluşturan Güneş, aslında bakıldığında evrenin küçücük bir yansımasıdır. Bilimin gelişmesiyle birlikte atmosferden teleskop aletleri çıkmış ve bu noktada muhteşem yıldızların varlığı ortaya çıkmıştır. Keşfedilen bu yıldızlar arasında VY Canis Majoris adlı yıldız, görünür evrende şimdiye kadarki en büyüğü olma özelliğini taşıyor. Bu yıldızın çapı ve boyutu, devasa boyutuna göre oldukça şaşırtıcı rakamlar veriyor. VY Canis Majoris yıldızının çapı, Dünya’daki yaşamın kaynağı olan Güneş’ten tam olarak 2.100 kat daha büyüktür. Bu, güneşin bu yıldızın yanında küçük bir nokta olarak görünmesine neden olur.
Yıldızların genel bir özelliğine baktığımızda hemen hemen tüm yıldızlar kendilerini oluşturan farklı gaz ve moleküllerin özelliklerinden dolayı ortama ışık yayarlar. İnsanlık tarihinin bilinen en büyük yıldızı olan VY Canis Majoris, evrene en fazla ışık yayan yıldızlardan biridir. Bu dev yıldız, bilim dünyasında süpergant adı verilen bir yıldız sınıfına ait. Bu yıldızlar sınıfında büyüklük sayıları ile aklın sınırlarını zorlayan yıldızlar vardır ve ışık güçleri açısından bakıldığında Güneş’in milyonlarca katı ışık gücüne sahiptirler.
Çapları ve büyüklükleri ile insanlara inanılmaz rakamlar sunan dev yıldızlar, ağırlıkları ile paralel olarak insanları hayrete düşürüyor. Öyle ki bu yıldızların kütlesi Güneş’in tam 100 katı olabilir. Bu figür bir yandan şaşırtıcı ve inanılması güç bir figür olarak bilimde yerini almıştır.
Devlerle ilgili biraz şaşırtıcı olan nokta, bu tür yıldızların ömürleridir. Bu bakımdan, büyük yıldızlar şaşırtıyor. Çünkü uzaydaki en parlak cisimlerden biri olan bu yıldızların ömürleri yaşlarına göre oldukça kısadır. Bu yıldızların yaşları genel boyuta dahil edildiğinde, bu yıldızların ortalama yaşları 1 ile 3 yıl arasındadır. Bu, evren açısından bakıldığında çok kısa bir ömürdür. Bu ömürlerinin sonunda bu yıldızlar ya süpernovaya dönüşürler.
Dev yıldızlar genellikle evrendeki çoklu yıldız sistemlerinde bulunur. VY Canis Majoris, bu yıldızların aksine tekil bir yıldızdır. Bu yıldıza bir yıldız veya yıldız oluşumu eşlik etmez. Evrendeki bilinen en büyük yıldız 1801 yılında gözlemlendi. İlk olarak Jerome Lalande adlı bir Fransız astronom tarafından tespit edilen bu yıldız, sonraki yıllarda büyüklüğü nedeniyle başka gökbilimcilerin de ilgisini çekti. Tam 3 milyar yarıçapıyla bilinen en büyük yıldız, aklın sınırlarını zorluyor. 1000 km’de bir araba VY Canis Majoris çevresinde bir tur atmak isterse, böyle bir turun süresi 1000 yıldan fazladır.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]