Ağrı merkeze 102 km. Doğubayazıt ilçesine 5 km. Uzakta bir dağın yamacında bir tepe üzerinde oluşturulmuştur. Saray binasının bulunduğu arazi kayalık ve sağlam bir yapıya sahiptir. Sarayın kuzey, güney ve batı cepheleri sarp ve kayalıktır. Sarayın sadece doğu tarafı ulaşıma elverişli bir yapıya sahiptir. Sarayın giriş kapısı doğuya doğru yer almaktadır.
1685 yılında Doğubayazıt Sancak Bey Çolak Abdi Paşa tarafından yapımına başlanmış, 1784 yılında İshak Paşa ve torunu Mehmet Paşa tarafından tamamlanarak kullanılmaya başlanmıştır. Sarayın yapımı 99 yıl sürmüştür. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin ortak özelliklerinin yansıtıldığı Türkistan’ın en güzel örneklerinden biridir. Saray süslemelerinde taş, ahşap ve kalem sanayi kullanılmıştır. Sarayın yapımında kesme taş ve moloz taş ile birlikte ahşap malzeme kullanılmıştır. İnşaat sırasında kullanılan taşlar üzerinde yapılan araştırmalarda, 110 km. Aja El-Gamal’ın ücra bir köyünden geldiği belirlendi. Saray, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemindeki en büyük yapı olarak nitelendirilebileceği gibi, Topkapı Sarayı’ndan sonra en görkemli yapı olarak da nitelendirilebilir. Sarayın alanı 150*50 metredir.
Saray iki avlu ve bu avlular içindeki yapılardan oluşmaktadır. Bu yapıları şu şekilde sıralayabiliriz:
* dışarısı
* Birinci ve ikinci avlu
* Cezaevi hücresi
* Barış seninle olsun
* cami inşa etmek
* Daruzyavi (Aşevi)
* banyo
* harem odaları
* fırın
* Ziyafet ve eğlence salonu
* ısıtma sistemi
* takabis
* Silahlar ve malzeme odası
* türbe inşa etmek
* kapı
* pencereler
* şerbet
Birinci avludaki bazı binalar yıkıldı; kullanılamaz. Selçuklu mimarisinin saray içindeki mezarlığı. Saray bölümü iki kattan ve 366 odadan oluşmaktadır. Her odada taş işçiliğinden yapılmış bacalar vardır. Odalardaki taş duvarlardaki boşluklar, tüm binayı kaplayan merkezi ısıtma sistemine sahip olduklarını kanıtlıyor. Dünyanın ilk merkezi ısıtmalı binası olarak biliniyor.
Sarayın duvarları ve zemini tamamen taştan yapılmıştır. Sarayın taş kitabeleri incelendiğinde, birkaç farklı inşaatçının kendi süslemelerini yaptığı ve işlemelerde kendi işaretlerini kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca kullanılan taşların yanı sıra taş ustalarının da farklı yörelerden ve farklı tarzlarda yapılara sahip olduğu gözlemlenmiştir. Türk hat sanatının en güzel örnekleri sarayın binasında sergileniyordu.Silis üzerine yazılmış ayetler sarayın duvarlarını süslüyor ve görenleri hayrete düşürüyor. İshak Paşa’nın sarayının duvarlarındaki işlemelerde yer alan bitkisel motiflerin, bölgede yetişen çiçeklerden esinlendiği kanıtlanmıştır. Ayrıca saray avlusundaki türbenin duvarları geometrik süslemelerle süslenmiştir. Bu türbeye Çolak Abdi Paşa, İshak Paşa ve yakınları defnedilmiştir.
Günümüzde tarih turizmi ile ilgilenenlerin en popüler destinasyonlarından biridir. Ayrıca sabah güneşin doğuşu ve akşam gün batımı doğa tutkunları için kartpostallık görüntüler oluşturuyor.
katip:Hikmet Akyol
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]