Toplumun çok az da olsa muzdarip olduğu sağlık sorunlarından biri de uyku felcidir. Psikiyatri branşını doğrudan ilgilendirdiği için bir sağlık sorunu olarak nitelendirilen birçok kişi hayatında en az bir ya da iki kez uyku felci yaşamıştır. Kasabasan olarak bilinen uyku felci hakkında geçmişten günümüze çok sözler söylenmiştir. Metafizik uzmanlarına göre psikolojik bir olgu olmayan uyku felcine neden olan metafizik varlıklar vardır.
Uyku felci nedir?
Hipno-pampek felci olarak da bilinen uyku felci, aslında sadece beyni ilgilendiren sıra dışı bir durumdur. Fiziksel bedenin uykuya dalmadan önce geçici olarak hareket edememesi ile doğru orantılı bir durum olan uyku felci, uyku sırasında fizyolojik olarak meydana gelen doğal felç (REM) olgusu ile çok yakın bir ilişkiye sahiptir. Beyin uyku durumundan tamamen uyanmış olsa bile, vücuttaki felç uzun süre devam ederse tekrar olabilir. Bu durum kişinin şuuru tamamen açık olmasına rağmen fiziksel bedenini kaldıramamasına hatta parmağını dahi kıpırdatamamasına neden olabilir.
Uyku felcinin belirtileri nelerdir?
Uyanma sürecinde veya uykuya daldıktan sonra kısmi kas-iskelet felci oluşabilir.
Yatmadan önce psikolojik problemler
Bazı halüsinasyonlar uyku ile uyanıklık arasında meydana gelir.
Örneğin, rüyada gülen bir kişinin gerçekten gülmesini engellemek gibi, rüyadaki olağandışı olayların gerçekte olmasını engellemek.
Uyku felcinin ana nedenleri nelerdir?
Uyku felcinin ana nedenlerinden birinin, beynin köprü adı verilen bir bölümündeki motor nöronların sinoptik sonrası sistemi ile doğrudan ilişkili olduğuna inanılmaktadır.
Ayrıca melatonin seviyesinin düşük olması beyindeki kasların, özellikle de sinir sisteminin “depolarizasyon” olarak adlandırılan çalışmasının durmasına neden olabilir.
Hangi faktörlerin uyku felcine neden olması beklenir?
sırtüstü uyumak
Düzensiz uyku saatleri
Aşırı stres ve yorgunluk
Psişik saplantılar
farklı yaşam tarzları
Yatmadan önce ruh hali değişiyor
Şiddetli üzüntü ve depresyon
Kullanılan ilaçlardan bazıları
Sigara ve alkol tüketimi
Yüksek tansiyon ve kolesterol
Psikolojik kaygılar
biraz uyu
Uyumadan önce çok gergin hissetmek ve bu nedenle nefes almakta güçlük çekmek
uyumakta zorluk çekiyorsun
Aşırı endişelenmek gibi yersiz korkulara katlanmak (her an kötü bir şey olacak)
Kimler uyku felci riski altındadır?
Yukarıda da yazdığımız gibi birçok kişi hayatının bir döneminde en az bir veya iki kez uyku felci yaşamıştır. Ancak uyku felci özellikle aşağıdaki kişilerde sıklıkla görülebilmektedir.
Stresli iş alanlarında çalışan bireylerde,
Şiddetli stres ve kaygı yaşayan bireylerde,
Bazı ruhsal hastalıkları olan bireylerde,
Metafizik ve görünmez varlıklarla ilgilenen bireylerde,
Sık sık depresif kişilerde uyku felci daha sık görülebilir.
Uyku felci tehlikeli midir ve hangi durumlarda doktora başvurulmalıdır?
Bir sağlık sorunu haline gelen uyku felci, bireyin iş ve sosyal yaşamını olumsuz etkilemekte ve bunun sonucunda da psikolojik yapısını olumsuz etkilemektedir. Çok sık olmamakla birlikte tüm bu etkenler göz önünde bulundurulmalı ve uyku felci ilk günden itibaren hemen bir psikiyatriste başvurulmalıdır. Tehlikeli bir durum olmamakla birlikte uyku felci ayda en az bir veya iki kez ortaya çıkıyorsa, özellikle kişinin ruhsal durumu sık sık tekrarlıyorsa doktora başvurulmalı ve gerekli tedavi başlatılmalıdır.
Farklı kültürlere göre uyku felcinin tanımı nedir?
Çin kültürüne göre: “Hayalet yatağı ayaklar altına alır. -Uyku felci, yani: kötü bir ruh neden olur, bu yüzden kişi uyurken gelip göğsünün ortasına oturur, böylece uyku felcine neden olur.
Alman kültürüne göre: cadı darbesi olarak adlandırılan uyku felci, kişi uyurken kötü bir cadının kişinin göğsüne oturması durumudur.
Meksika kültürüne göre “ölülerin tepeye tırmanması” anlamına gelen uyku felci, aynı zamanda kötü ruhların neden olduğu bir durum anlamına da gelmektedir.
Kore kültürüne göre “ziyaret eden ruhlar ve iblisler” anlamına gelen uyku felcinde, kötü ruhlar ve iblisler bireyin üzerine oturur.
Türkiye’deki yaygın inanışa göre “kabus” olarak nitelendirilir ve metafizik varlıkların uyku felcine neden olduğuna inanılır.
uyku felci tedavisi
Uyku felci tedavisinde doktor tarafından reçete edilen, normal uykuya geçişi düzenleyen ve derin uyku kalitesini en üst düzeye çıkaran, oküler döngüye zarar vermeyen ilaçlar verilir. Uyku felci tedavisinde kişinin özellikle stresten, üzüntüden, sigara ve alkolden uzak durması, doktorun tavsiyelerine harfiyen uyması gerekir. Özellikle bu dört neden, birçok hastalığın yanı sıra uyku felcine de neden olabilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi uyku felci kişinin psikolojisini olumsuz etkilediği için ilk belirtileri görüldüğünde bir psikiyatriste başvurulmalıdır.
Not: Yazı oldukça bilgilendiricidir. Bu bir reçete değildir.
Kaynak:
www.-epsikiyatri.com/uyku-felci-tedavisi ve www.felc.gen.tr/uyku-felci
yazar:Türkoğlu taraftarları
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]