Füze, sivil veya askeri amaçlarla kullanılan, belirli bir hedefi olan, çeşitli tanklarda depolanan oksijen ve yakıtı yakarak uzaya veya havaya gönderilen bir araçtır.
Uyduları uzaya gönderen roketler, eğlence amaçlı havai fişeklerle aynı şekilde çalışır. Taşıdıkları yakıtın yanmasından çıkan gazlar hızla genişler. Gazlar büyük bir basınçla geri iterken, genleşme kuvveti roketi ileri doğru iter.
Uzay roketlerinin uzaya uydu veya uzay aracı gönderebilmesi için yerçekimine direnecek kadar güçlü olmaları gerekir. Bu nedenle roketin içindeki dev tanklarda depolanan sıvı yakıtı kullanırlar ve bu yakıt oksijen olmadan yanmadığından roketin içinde oksijen taşıyan ikinci bir tank da bulunur. Uzayda oksijeni sağlayacak hava olmadığı için hiçbir araba uzayda yolculuk edemez. Uçaklardaki jet motorları havadaki oksijeni kullandığından uzay uçuşu için kullanılamaz. Roketin uydunun yörüngesine girmesi için 28.000 km hıza, roketin kendisinin yerçekimi kuvvetinden kurtulması için 40.000 km hıza ulaşması gerekir.
Bazı uzay roketleri ayrıca kimyasal bileşiklerden yapılmış katı yakıtlar kullanır. Ancak bu tür füzeler genellikle ana füzenin yanında kullanılan yardımcı füzelerdir. Yakıtı çabuk bittiği için menzili çok kısadır.
Roketler genellikle birkaç aşamadan oluşur. Alt kısım roketin havalanmasını sağlar ve yakıtı bitene kadar roketi ileri doğru fırlatır. İkinci aşamada motorlar devreye girdiğinde birinci parça roketten ayrılır ve roket gereksiz ağırlıkları uzaya taşımaz. Roketler uzay mekiği gibi değildir. Çoğu bir kez kullanılır ve bu nedenle çok pahalıdır. Uzay mekiklerinde sadece yakıt atılır ve geri kalanı Dünya’ya geri döndürülerek tekrar kullanılır.
İlk roket 13. yüzyılda Çin’de yapıldı. Yakıt olarak barut kullanan ve havai fişeklere benzeyen bu füzeler, önceleri dini tören ve törenlerde, daha sonraları oklara takılarak savaşlarda kullanılmıştır. İlk sıvı yakıtlı roket, 1926’da ABD’li Robert Goddard tarafından fırlatıldı. Alman V2 savaş uçağı, 1942’de Avrupa’da uzaya ulaşan ilk roketti. 1957’de bir Sovyet roketi, ilk yapay uyduyu uzaya fırlattı. 110 metre yüksekliğinde ve kalkışta 3 bin ton ağırlığındaki Amerikan Saturn 5 roketi, aya ayak basan ilk astronotları taşıdı.
Kaynak:
tr.wikipedia.org/wiki/Roket
nkfu.com/roket-nedir-roketin-icadi/
yazar:İver Yeşilova
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]