Thomas More, 1516’da basılacak olan “Ütopya” adlı kitabında yeni bir kavram oluşturmuştur. Thomas More’un ütopyasından yola çıkarak oluşturulan bu terim ideal bir ülkeyi, yani eşit, mutlu ve doğru bir toplumu ifade eder.
Ütopya, distopyanın zıttı olarak da adlandırılabilir. Ütopyayı ideal ama hayali bir toplum olarak da tanımlayabiliriz. Mükemmel çünkü insanların umutlarını ve hayallerini sembolize ediyor. Bu çok önemlidir çünkü ütopyanın sunduğu ideal toplum, ulaşılamaz olduğuna inanıldığı kadar imkansız veya hayali olarak kabul edilir.
Tipik olarak, ütopya yazarları, kendi toplumlarına benzer, ancak daha iyi organize olmuş toplumların nasıl ortaya çıkabileceğini ve nasıl işleyeceklerini anlatır. Thomas More’un ütopyası, eşitliğe, ekonomik ve politik refaha dayalı, yoksulluk ve sefaletten arınmış ideal bir toplumu tarif etmek için fantezi ve siyaseti mükemmel bir şekilde harmanlıyor. Moore’un Ütopyası, ilk ütopik kitap olan Platon’un Devleti’nden esinlenmiştir.
Ütopyalar ideal toplumlar olarak tanımlanırken bu toplumlardaki aylaklık özellikleri de ön plana çıkmaktadır. Yazar Jan Server, Utopia’nın donmuş dünyayı tanımladığını ve onu “korkularından kurtulmuş insanların şehri” olarak tanımladığını söylüyor.
ütopik edebiyat
Ütopyalar arasında en önemlilerini sıralamak gerekirse;
- Rabelais’in Theleme Manastırı (1534), Campanella’nın Güneş Ülkesi (1623), Francis Bacon’ın Yeni Atlantis’i (1627), Sebastien Mercier’in Generali 2440 (1771), Capet’nin Icarus’a Uçuşu (1839) Erken dönem ütopyaları sayabiliriz.
Ütopya kavramı edebiyatta H.G. Well’in 1905 yılında yazdığı A Modern Utopia adlı kitabıyla daha derin bir yer edinmiştir.
Ütopik edebiyatta dört önemli özellik göze çarpmaktadır.
1. Sosyal eşitlik
2. Çalışan bir topluluk olmak
3. Toplum yararına çalışan bir grup ve konseyin varlığı
4. Bir umut mesajı.
Ütopik edebiyatta anlatılan ideal toplum, dinlerin ulaştığı idealden ziyade maddi dünyada ulaşılan ideal koşulları anlatır. Bu toplumlarda mükemmel ahlaki yasalar vardır ve bu kuralları çiğneyen herkes ciddi şekilde cezalandırılır. Ütopik toplumlar, toplumsal kötülüklerin şifa bulduğu toplumlardır.
Ütopik edebiyat, daha iyi bir yaşam biçiminin tasavvur edildiği bir tür değildir, bu tür edebiyatın amacı okuyucunun mevcut siyasi yapıya içkin sorunları, paradoksları ve kusurları görmesine yardımcı olmaktır. Yazar, hedef kitlesi için sosyal ve ahlaki açıdan mükemmel bir örnek oluştururken, aslında var olan çeşitli eksiklikleri göstermek için kendi ütopyasını kullanıyor. Oluşturulan ütopya aslında eksiklikleri, sorunları ve hataları tespit etmek için kullanılan bir araçtır.
Kaynak:
utopiaanddystopia.com/utopia/utopia-definition
enotes.com/homework-help/what-difference-between-utopias-dystopias-443253
Jacques Bodot, Bilim Kurgu, Dost Yayıncılık, 2005
yazar:Funda Ergenekon
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]