Yediğimiz besinler ruh halimizi etkileyebilir. Bu nedenle doğru besinleri tüketerek, sinirlenince sakinleşme gibi etkileri besinler aracılığıyla elde edebiliriz. Bu yazımızda yemek ve ruh hali arasındaki etkileşimden bahsetmeye çalışacağız.
mod; Mutluluk, kızgınlık ya da üzüntü gibi içimizde hissettiğimiz duygusal durum olarak tanımlayabiliriz. Gün içinde yaşadığımız çeşitli olaylar nedeniyle ruh halimizde değişiklikler olsa da zamanla normale dönme eğilimi vardır. Örneğin iş yerindeki bir sorun nedeniyle bir süre öfkeli hissedebiliriz ama bir süre sonra tekrar sakinleşiriz. Depresyon gibi bazı hastalıklardan muzdarip olanlar için durum biraz farklıdır, bu tür hastalıklarda kişi kendini sürekli mutsuz hissedebilir ve tedaviye ihtiyaç duyabilir. Bilim adamları yaptıkları araştırmalar sonucunda ruh halinde üç ana nörotransmitterin etkili olduğunu tespit ettiler. Bu nörotransmitterler şunlardır:
– dopamin
– serotonin
– Norepinefrin
Dopamin ve norepinefrin enerjik hissetmemizi sağlarken, serotonin bizi mutlu hissettirir. Besin ayrıca vücudumuzdaki nörotransmiterlerin üretimi üzerinde çalışarak ruh halimizi de etkiler. Aşağıda yiyeceklerdeki bazı kimyasallardan ve bunların ruh halimiz üzerindeki etkilerinden kısaca bahsedeceğiz.
1. Anandamit: Beynimiz normalde az miktarda anandamid üretir. Çikolata gibi bazı besinler, beynimizde üretilen az miktardaki anandamidin daha uzun süre bozulmadan kalmasını sağlar. Bu nedenle çikolata yemek ruh halimizi olumlu etkiler ve bizi mutlu eder.
2. Kafein: Kafein kan basıncını ve kalp atış hızını yükseltir. Ayrıca kalorileri daha hızlı yakmamızı sağlar. Kafein, beyin hücrelerinin ışık ve ses gibi uyaranlara karşı daha duyarlı hale gelmesine neden olur. Araştırmalar, atletik yarışmalardan önce kafein tüketen sporcuların daha yüksek performans gösterdiğini gösteriyor. İnsanların kafeine tepkileri farklı olabilir. Örneğin, bazı insanlar yedi veya sekiz fincan kahve içmelerine rağmen sakin kalabilir ve iyi uyuyabilirken, diğerleri bir fincan kahve içtikten sonra bile daha sinirli hale gelebilir. Kafeinin etkileri bir ila yedi saat arasında sürebilir.
3. Feniletilamin: Feniletilamin, kendimizi rahat hissettiğimizde vücudumuzun saldığı doğal bir kimyasaldır. İçinde çok fazla çikolata var. Çikolata yemenin mutluluğa yol açma sebeplerinden biri de feniletilamindir.
4. Triptofan ve Glikoz: Triptofan, proteinlerin yapı taşı olan bir amino asittir. Glikoz ise karbonhidratların vücutta yanması sonucu elde edilen kan şekeri türüdür. Üç önemli nörotransmiter, dopamin, serotonin ve norepinefrin, amino asit triptofandan oluşur. Bu nedenle et ve balık gibi protein içeren besinler tüketmek kendimizi daha enerjik hissetmemizi sağlar. Pirinç, makarna ve ekmek gibi şeker içeren gıdaları tüketmek kendimizi daha sakin hissetmemizi sağlar.
Bu yazımızda besinlerin ruh halimiz üzerindeki etkilerinden bahsetmeye çalıştık. Besinleri uygun şekilde kullanarak ruh halimizi gün içinde yapacağımız işe göre uyarlamaya çalışabiliriz. Örneğin, bir test yapmak istiyorsak, dikkatimizi artırmak ve daha enerjik hissetmek için tüketeceğimiz besinleri buna göre seçebiliriz. Burada önemli olan dengeyi gözeten bir yerleşim düzeni yapmaktır. Örneğin sabahları bir fincan kahve içmek güne daha enerjik başlamamızı sağlayabilir. Ancak kahve tüketimimizi abartırsak uykusuzluk ve aşırı sinirlilik gibi yan etkileri olur. Bu nedenle besinlerin ruh halimiz üzerindeki etkileri göz önüne alındığında aşırıya kaçmadan doğru seçimler yapabilirsek ruh halimizi gün içinde yaptığımız işin gerektirdiği şekle sokabiliriz.
Kaynak:
Carol Ann Rinzler, Aptallar için Beslenme, Wiley Publishers, 2006.
yazar:Muhammed Umut Bişkin
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]