Pan American World Airways veya kısaca Pan Am, ABD havacılık pazarına ait bir havayolu şirketidir. 20. yüzyılın en büyük havayollarından biri olan Pan Am, dünya çapında ciddi bir üne sahipti. Hem Amerika Birleşik Devletleri’nde hem de dünyada filosunda en fazla uçağa sahip şirketlerden biri olan Pan Am, 2000’li yılları hiç göremedi ve çok dramatik bir şekilde piyasadan çekildi. Resmi olarak 1927 yılında temelleri atılan Pan Am, bu dönemle başlayan yükselişini 1991 yılına kadar sürdürmüş ve bu yelpazede ABD’nin en önemli havayolu şirketi olmayı başarmıştır. 14 Mart 1927’de kurulan Pan Am, bu tarihten yaklaşık 7 ay sonra, 19 Ekim 1927’de ilk tarifeli yolcu taşımacılığına başladı. Resmi uçuşların başlamasıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri’ni neredeyse tüm kıtalara bağlayan Pan Am, ülkedeki en önemli ulusal markalardan biri haline geldi. Bir havayolu olarak o kadar hızlı büyüdü ki eşi görülmemiş bir seviyeye ulaştı.
Pan Am tüm dünyaya o kadar yayıldı ki Frankfurt, New York, Heathrow, Miami, Haneda, Narita gibi dünyanın en önemli şehirlerinde ve havalimanlarında hub’ları bulunuyor. Bir anlamda Pan Am, dünyanın hemen her noktasına tarifeli uçuş yapabilecek şekilde her noktada uçaklara sahipti. Yirminci yüzyıla alışılmadık bir şekilde havacılık sektörüne damgasını vuran Pan Am, bu sektörde rakip tanımıyordu. Neredeyse hiçbir havayolu Pan Am’ı kaldıramaz. Ancak şirket, 21 Aralık 1988’de ciddi bir uçak kazasına karıştı. Bu kaza, tarihin en ölümcül kazalarından biri oldu. Bir grup Arap terörist, İskoçya semalarında parçalanan Pan American uçağına bomba yerleştirdi ve bunun bir terör saldırısı olmasına rağmen gerekli uçuş prosedürlerinin çok ciddi şekilde ihlal edildiği belirlendi. Biraz dikkatsizlik şirketi bitirmeye yetti. Kazadan sonra şirket sadece iki yıl faaliyet göstermeye çalışsa da kötü imaj şirketin iflasını kaçınılmaz hale getirdi.
Böylece 1988 yılında İskoçya’da bir kasabanın üzerinde patlayan Boeing 747’nin Pan American’ı hasta ve 270’in üzerinde ölü yaparak iki yıl içinde Pan Am’ı öldürdüğü söylenebilir. Resmi olarak 4 Aralık 1991 tarihinde şirket iflas başvurusunda bulundu ve bu tarihe kadar havacılık sektöründeki faaliyetlerine ara vermek zorunda kaldı. 1927 yılında başlayan Pan Am serüveni 62 yıl sürmüş ve o dönemde bir dünya markası haline gelmiştir. Pan Am, 1927’den 1991’e kadar toplam 62 yıl boyunca Amerika Birleşik Devletleri’nin en önemli havayolu şirketiydi. Şirketin hava faaliyetlerine son verdiğinde 226 ticari yolcu uçağı vardı. Daha sonra uçaklar başka ülkelere ve havayollarına satıldı.
yazar:Emir Karasu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]