Proteinler, yapı taşları amino asitler olan ve bunların birleşiminden oluşan büyük moleküler yapılardır. Bu organik molekül, vücudumuzu oluşturan hücrelerin büyük bir bölümünü oluşturmaktadır ve bu hücreler sürekli olarak kendilerini yenilemektedirler. Devam eden bu olaylar sonucunda bazı proteinler vücudumuzdan atılır. Ve vücudumuzun sağlayabileceği bir protein depolama birimi yoktur. Vücudumuz, kriz zamanlarında (kısa süreli eksiklikler için) kullanmak üzere yalnızca eser miktarda yedek protein depolayabilir.
Organizmalar hayvansal ve bitkisel gıdaları yiyerek protein elde ederler.
Karbonhidratlar ve yağlar protein oluşturamaz. Vücudumuz proteini dışarıdan almak zorundadır, aksi takdirde vücudumuzda tahrip olan hücreler kendilerini yenileyemezler.
Vücudumuzda doku yıkımının arttığı durumlarda protein alımını artırmamız gerekir. örnek:
Hamilelik ve lohusalık döneminde protein alımı artırılmalıdır.
Büyüme geriliği olan çocuklarda protein
– Hastalıklarda vücuttan protein atılımı artabilir. Enfeksiyon hastalıklarında ameliyat sonrası protein alımı arttırılmalıdır.
– Vücut büyümesiyle ilgilenen kişiler, protein alımını biraz artırmalıdır.
Bireyin protein ihtiyacı yaşa, cinsiyete, kiloya ve hastalıklara (gut, kalp hastalığı, obezite vb.) göre değişir.
Fazla protein tüketmenin zararları nelerdir?
Her şeyde olduğu gibi et tüketme kararı ne kadar düşükse zarar o kadar büyük diyebiliriz. Protein tüketimimiz aşırıya kaçtığında doku ve organlarımıza zarar verebilir. Bitkisel proteinler (kuru fasulye, nohut, mercimek…) hayvansal gıdalara (kırmızı et, beyaz et, balık, süt, yumurta, peynir, yoğurt…) göre daha az protein içerir. Bu nedenle vücudumuz bitkisel protein kaynağı olan besinleri tüketmekten çok zarar görmez. Elbette kuru fasulye, nohut gibi protein yönünden zengin besinler tüketilmezse hayvansal protein kaynağı olan besinlerin aşırı tüketilmesi sonucunda aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir.
-Fazla protein vücudumuzda depolanamadığı için enzimler yardımıyla yağa dönüşür ve yağ depolarımızda birikmeye başlar. Sonuç olarak, obezite ve visseral yağlanma meydana gelir.
– İhtiyacımız olandan daha fazla protein yenirse idrarla kalsiyum atılımı artarak böbrek taşlarının oluşmasına neden olabilir.
Protein atıkları böbreklerde süzülür ve idrar yoluyla vücuttan atılır. Bu nedenle böbreklerin üre yapma ve atma yükü artacaktır.
Eklemlerde gut oluşabilir.
Hayvansal protein kaynaklarının aşırı tüketimi, yapısındaki artan doymuş yağ ve kolesterol içeriği nedeniyle kalp ve damar hastalıklarına neden olabilir.
Ne kadar protein aşırı kabul edilir?
Uzmanlar günlük kalori limitinin %20 ve üzerini protein olarak hesapladıklarında bu beslenme programına “yüksek proteinli diyet” diyorlar. Orta yaşlı bir kişi için vücut kütlesinin 0,8’ine kadar protein olarak alınmasını önerir. Buna göre 70 kiloluk bir yetişkinin yemesi gereken protein miktarı 55-60 gramdır. 200 gr biftek porsiyonu 50 gr protein içerir.
Sonucunda:
Bireyler aldıkları kalorinin %55’ini kaliteli karbonhidratlardan, %15-20’sini proteinlerden ve geri kalanını da yağlardan almalıdır. Tek tip diyetten kesinlikle kaçınılmalıdır. Özellikle vücut geliştirme ile ilgilenen bireyler, protein takviyeleri ve haplarından kaçınmalıdır. Protein tozlarından oluşan kaslar yalancı şişkin kaslardır ve ileride ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle ihtiyacı olan protein miktarını kas yapmak isteyen bir profesyonel eşliğinde oluşturulan bir beslenme programı ile almalıdır. Aksi takdirde sağlık sorunları yaşanacak, saçlar dökülecek, tırnaklar kırılacak ve onların yerini daha ciddi sağlık sorunları alacaktır. Özellikle böbrek hastaları aşırı protein alımından kaçınmalıdır. Sadece fazla kilolu kişilerin değil, sağlıklı kişilerin de sağlıklarını korumak için uzmanlardan destek alıp bu şekilde beslenebileceğini unutmamalıyız.
Kaynak:
http://arsiv.dha.com.tr/proteinin-azi-karar-cogu-zarar_1208070.html
http://temelsafinaz.com/fazla-protein-tuketmenin-zararlari/
https://www.uplifers.com/asiri-protein-tuketimi-sigara-bagimliligi-kadar-zararli-olabilir/
yazar: Hatice Öztürk
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]