Karbon 14 testi son yıllarda adını çokça duyduğumuz kavramlardan biri. Bu testin yaşam alanı biyoloji ve kimyayı kapsar. Söz konusu test adli bilimler başta olmak üzere pek çok alanda kendine yer bulmaktadır. Son yıllarda yapılan araştırmalar sonucunda birçok yer keşfedilmiştir. Bu keşiflerin yanı sıra tarihi eserler ve insan kalıntıları da bulundu. Durum böyle olunca bu kalıntıların hangi dönemlere ait olduğunun tespiti bilimsel açıdan en önemli konulardan biridir. İşte burada karbon-14 testi devreye giriyor.Bu bilimsel çalışma sayesinde keşfedilen insan kalıntılarının yaklaşık yaşı belirleniyor. Test, göreceli olmaktan uzak, mutlak bir sonuç verdiği için bilim camiası tarafından yaygın olarak kabul edilen bir yöntemdir. Bilimsel değeri olan bu testin keşfedilme süreci son yüzyıla kadar dayanmaktadır. Yaş belirlemede kullanılan bilimsel bir yöntem olduğu için birçok farklı alana hitap etmesiyle popüler hale gelmiştir. Arkeolojiden biyolojiye, fizikten kimyaya ve adli bilimlere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan Carbon 14, kullanım alanıyla dikkat çekiyor. Bu test Amerika Birleşik Devletleri’nde icat edildi.
Kablosuz karbon tarihleme yöntemi, 1940 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletindeki Berkeley’de yapılan yeni bir çalışma sonucunda keşfedildi. Bu keşif sonucunda yeni keşfedilen insan kalıntılarının hangi yüzyıllarda yaşadığı bir anlamda tespit edilebilecektir. Aslında testin uygulama alanı insan kalıntılarıyla sınırlı değil. Bunun dışında tüm canlıların bir şekilde ne kadar yaşamış olduklarını tahmin etmek için de kullanılır. Yani radyokarbon-14 tarihleme yöntemi sayesinde ister hayvan, ister insan, ister bitki olsun tüm canlıların yaşadığı tarih aralıklarını belirlemek kolaylıkla mümkün oluyor. Bu bilimsel yöntemin mucitleri Martin Kamen ve Sam Rubin’dir. İkili, UCLA’da yaptıkları araştırma sonucunda olumlu veriler elde etmeyi başardı ve Carbon 14 tarihleme yönteminin mucidi oldu.Tespit edilen aralıklar çoğunlukla 100 yıl ifadesini içeriyor. Yani canlı ve cansız varlıkların yaşları belirlenirken kabaca ilgili canlının var olduğu tarihler belirlenir. Verilen zaman çerçevesi doğrudur, ancak belirli bir tarih vermek şimdilik testin dışındadır. Ancak bu konuyu çok önemseyen bilim insanları, kısa süre içinde doğru yaş tespiti yapabilecek düzeye yaklaşmayı umduklarını belirtmişlerdir. Bu uygulamanın önümüzdeki 60 yılda gerçekleşeceğine inanılıyor.
Görüldüğü gibi tarihleme için faydalı bir uygulama olan Carbon 14 testi fosiller üzerinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu sayede bulunan fosillerin yaşadığı dönem keşfedilebilir. Bu testin bilim dünyasının bir parçası haline gelmesinin üzerinden 70 yıldan fazla zaman geçti ve elde edilen veriler testin ne kadar işe yaradığını net bir şekilde gözler önüne serdi. Gelecekte daha doğru sonuçlar verecek farklı testleri keşfetmeye yönelik aktif bir odaklanma halen devam etmektedir. Durumun ne olacağını zaman gösterecek. Bu konudaki en ciddi gelişme, bu testin de icat edildiği ABD’de yaşanıyor. Amerika bu bilimsel çalışmalara milyarlar harcasa da karşılığında çok şey alıyor. Ülkemizde birçok bilimsel çalışma olmasına rağmen Kuzey Amerika ve Avrupa’ya göre çok gerideyiz diyebiliriz. Ancak Türkiye de son 15 yılda çok yol kat etti ve daha fazlasını yapabilecek kapasiteye sahip olduğunu gösteriyor.
Kaynak:
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Radiocarbon_dating
yazar:Emir Karasu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]