küreselleşme kavramı Sadece epistemolojik bir bakış açısıyla analiz edildiğinde, dünyanın ayrılmaz bir parça ve tek bir pazar olduğu anlamına gelir. Günümüzde küreselleşme kavramı etrafında pek çok tanım yapılmaktadır. Birden fazla tanımı olan küreselleşme kavramının net bir tanımı yoktur. Teknolojinin gelişmesi ve diğer gelişmeler küreselleşme kavramının sınırlarını genişletmiştir. Küreselleşme ile farklı tanımlara sahip olunması ve ortak bir tanım altında karar alınamaması toplumların farklı yorumlamalarından kaynaklanmaktadır. Bazı toplumlara göre genelleme ve batılılaşma olarak tanımlanırken, bazı toplumlara göre bağımlılık, süreklilik ve benzerlik olarak tanımlanmaktadır.Küreselleşme kavramı bireyden bireye ve toplumdan topluma değişen bir kavramdır. Küreselleşme kavramı bireylerin toplumsal değerlerine ve dünya görüşlerine göre değişiklik göstermektedir. Küreselleşme bazı toplumlara göre toplumsal değerleri ve Batıcılığı temsil ederken bazı toplumlarda kapitalizmi temsil etmektedir. Özellikle teknolojik yenilikler küreselleşmenin önünü açmış ve küreselleşmenin artmasına neden olmuştur. Kısacası küreselleşme, özellikle iletişim araçlarının ve ulaşım araçlarının gelişmesi ve etkin kullanılmasıyla birlikte mesafelerin yakınlaşması ve farklı toplumlardaki bireylerin birbirinden etkilenmesi diyebiliriz.
Günümüzde tüm dünya ülkeleri tarafından kullanılan ve tüm dünyaya yayılan küreselleşme sürecinin hem olumlu hem de olumsuz yönleri bulunmaktadır. Küreselleşme ile birlikte ülkeler arasındaki sınırlar ortadan kalktı. Bu durum devletler arasındaki maddi ve manevi değerlerin toplumdan topluma aktarımını sağlamıştır. Küreselleşme süreci ile birlikte toplumlar farklı ülkelerde farklı kültürel değerlere sahip toplumların değerlerini öğrenme fırsatı bulmuştur.
küreselleşmenin boyutları
ekonomik boyut
Ülkede yaşanan gelişmelerle birlikte iki ülke arasındaki sınırlar ortadan kalktı, uzak yerler yakınlaştı. Sınırların ortadan kalkmasıyla sermayenin dolaşımı tüm dünyaya yayıldı. Küreselleşme ile birlikte geleneksel tarzlar kendilerini yeni oluşumlara bırakmıştır. Ekonomik küreselleşme ile birlikte mal ve hizmetler hızla sınır ötesine taşınabilmekte ve kullanım alanları artmıştır.
Ekonomik küreselleşme, dünya çapında faaliyet gösteren şirketleri birleştirmiş ve birlikte iş yapmalarını sağlamıştır. Fazla ürünlerin ülke dışında bir pazar alanı bulmasını sağlayarak ticareti geliştirdi. Küreselleşme ile birlikte bir yerde olan ürünlerin, olmayan yerlere ulaşması kolaylaştı. Küreselleşmenin ekonomiye katkısını destekleyen gelişmeler arasında teknolojik gelişmeler de yer almaktadır. İletişim, bilgi teknolojisi ve ulaşımdaki hızlı gelişmeler, Dünya Ticaret Örgütü ve Uluslararası Para Fonu gibi uluslararası kuruluşların çabalarıyla küresel ekonomideki liberalleşme hareketleri ve ülkelerin başarıda piyasa ekonomisinin önemini anlamaları gibi faktörler. hızlı ve sürdürülebilir ekonomik kalkınma, ekonomik küreselleşmenin oluşmasına ortam sağlamıştır.
Küreselleşme ile birlikte bir ülkede var olan bilgi, teknoloji, sermaye ve emek diğer ülkelere yayılma fırsatı bulmuştur. Uluslararası şirketler ortak iş yapma imkanı bulmuş, işgücü piyasasında çalışacak eleman bulamayan şirketler uluslararası çalışacak insan bulmuştur. Bu durumun olumlu yanları olsa da işgücünü azalttı.
siyasi boyut
Küreselleşme, bireylerin ve toplumların yaşamlarını birçok yönden etkilemektedir. Küreselleşme, toplumları fiziki, ekonomik ve daha birçok alanda birleştirmiş ve tek bir toplum olma yolunda ilerlemektedir. Küreselleşme ile birlikte toplumlar sürekli iletişim ve etkileşim halindedir. Küreselleşme ile birlikte toplumlar, farklı toplulukların dini geleneklerini ve inançlarını yakından görme fırsatı bulmuştur. Küreselleşme ile birlikte farklılıklar ortadan kalkmaya başlamıştır. Artan ilişkilerin bir sonucu olarak toplumlar birleşmeye doğru ilerlemektedir.
Siyasi boyut, küreselleşmenin etkilediği faktörlerden biridir. Küreselleşme ile birlikte ülkeler arasındaki ilişkiler ve ilişki türleri değişmiş ve gelişmiştir. Toplumlar geleneksel yapıdan koparak daha modern ve yenilikçi ilişkiler kurmaya başladılar. Son gelişmeler “küresel siyaset” kavramının yaygınlaşmasına neden olmuştur. Küresel siyasetin bazı unsurları vardır. bunlar; Ulus devlet, sivil toplum, uluslararası kuruluşlar ve yerel yönetimler. Küreselleşme ile birlikte toplumlar, farklı ülkelerin uyguladıkları politikalara ve yönetim biçimlerine tanık olmuş ve bunları öğrenme fırsatı bulmuştur. Bildikleri farklılıkları ülkelerinin siyaseti ve yönetimi ile karşılaştırarak ve sentezleyerek değişimler meydana getirdiler.
Küreselleşmenin yanı sıra dünyada etkili olan ve hemen hemen tüm dünya ülkeleri tarafından kabul gören uluslararası kuruluşlar da küreselleşmenin siyasi boyutunu etkilemektedir. Bu kuruluşların aldığı kararlar birçok ülke tarafından uygulanmaktadır. Bu durum politikanın standardizasyonunu da etkilemektedir. Ayrıca bu durum gelişmiş ülkeleri gelişmemiş ülkeler üzerinde bir himaye politikası izlemeye yöneltmiştir. Politik küreselleşme bağımsız bir süreç değildir. Özellikle ekonomik küreselleşme, politik küreselleşmeyi etkilemekte ve yönlendirmektedir. Küreselleşmenin bu iki boyutu aynı zamanda ulus-devletlerin gücüne de zarar vermektedir.
kültürel boyut
Küreselleşmenin toplumları etkileyen en önemli boyutlarından biri de kültürel boyutudur. Sınırların ortadan kalkmasıyla toplumlar, farklı toplumların geleneklerini, göreneklerini ve diğer sosyal özelliklerini öğrendiler. Küreselleşme toplumlardaki giyim kuşam, örf, adet, gelenek ve alışkanlıkların değişmesinde etkili olmuştur. Küresel kültürün artmasıyla birlikte yerel bazda etkin olan kültürler de değişmeye başladı.
Teknolojik gelişmeler sürekli olarak farklı toplumların özelliklerini taşıyan toplumları karşı karşıya getirmektedir. Küreselleşmenin kültürel boyutunu etkileyen faktörlerden bazıları şunlardır; Televizyon, internet ve sinema küreselleşmenin kültürel boyutunu etkilemektedir. Küreselleşme sonucunda kullanılan diller, önem verilen değerler değişmiş, yerini birçok milletin kabul ettiği değerler ve diller almıştır. Bu kulağa ne kadar olumlu gelse de topluluklar arasında çatışmaya neden oluyor. Ayrıca milletler kimlik karmaşası yaşamakta ve milletlerin kültürleri arka plana atılabilmektedir.
Daha önce de belirtildiği gibi, küreselleşme ile birlikte sınırlar ortadan kalktı. Kültürel küreselleşme ile birlikte kültürler arası etkileşim artmaktadır. Bu durum kültürel açıdan gelişmiş ülkelerin gelişmemiş ülkeler üzerindeki etkinliğini artırsa da bazı olumlu yönleri de bulunmaktadır. Gerçekten de kültürel hoşgörü, kültürel küreselleşme ile birlikte artmıştır.
yazar:Nacihan Albayrak
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]