Doğum tarihinizi biliyorsanız, doğumunuzdan itibaren geçen süreyi hesaplamak, yani kronolojik yaşınızı belirlemek kolaydır. Ancak genetik yapı, yaşam tarzı, çevre koşulları gibi nedenlerle kişiden kişiye değişen, doğduğunuz günden itibaren vücudunuzun fiziksel olarak ne kadar yaşlandığını bilmek, diğer durumlarda fizyolojik yaşınızı bilmek için farklı bir süreç gerektirir. Biyolojik yaş sözleriniz. Daha doğrusu bir hesaplama yapmaya gerek yok çünkü günümüzde basit bir idrar testi kişinin fizyolojik yaşını belirleyebiliyor.
Bir kişinin fizyolojik yaşını bilmek, yaşa bağlı çeşitli hastalıklara yakalanma riskini veya ölüm riskini belirlemek için kullanılabileceği için çok önemlidir. Örneğin, kronolojik yaşınız 65 olabilir, ancak dikkatli sağlıklı ve aktif bir yaşam tarzı (tütün ve obezite gibi ömrü kısaltanlardan uzak durmak, egzersiz yapmak ve doğru beslenmek) nedeniyle vücut yapınız fizyolojik olarak 55 yaşından büyük birine benzeyebilir. Yani biyolojik yaşınız 55. Ayrıca anti-aging ilaçlar geliştirirken öncelikle deneklerin biyolojik yaşlarını bilmek gerekiyor.
Uzmanlar, biyolojik yaşı belirlerken kromozomların koruyucu uçları olan telomerleri inceler. Telomerler, kromozom uçlarının parçalanmasını veya komşu bir kromozomla birleşmesini önleyerek hücrelerin yaşam süresini ve ölüm oranını etkiler. Her hücre bölünmesinde telomer, kromozomun ucundan düşer. Telomer uzunluğu ile biyolojik yaş arasında doğrudan bir ilişki var gibi görünmektedir. Başka bir deyişle, ne kadar uzun yaşarsanız, kronolojik yaşınız o kadar uzun, telomerlerinizin toplam uzunluğu o kadar kısa olur. Telomer mutasyonları veya daha kısa telomerazı olan kişilerin erken ölme veya çeşitli hastalıklar ve nörodejeneratif bozukluklar geliştirme olasılığı daha yüksektir. Bununla birlikte, sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz dahil olmak üzere sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek de telomerleri daha uzun süre tutabilir.
Ancak, fizyolojik yaşlanmayı daha kolay ve hızlı bir şekilde saptamak için fare, sıçan ve maymunlar üzerinde uzun yıllar boyunca yapılan çeşitli araştırmalarda, bilim adamları 8-dihidroguanozin (veya kısaca 8-oxoGsn) olarak bilinen bir biyobelirteç tespit edilebileceğini belirlediler. idrar örnekleri Hayvanların yaşlanmasına bağlı olarak artış bulmuşlardır. Bu biyobelirteç, RNA (ribonükleik asit) oksidasyonu ile üretilir ve bu süreç fizyolojik yaşlanma ile ilişkilidir. Pekin merkezli Ulusal Gerontoloji Merkezi’nden Jian-Ping Cai’ye göre, normal metabolik süreçlerin oksijen yan ürünleri, DNA ve RNA gibi hücrelerin hayati moleküllerinde oksidatif hasara neden olabilir. Yaşlandıkça buna dahil olan oksidatif hasar artar, dolayısıyla vücudumuzdaki oksidasyon belirteçlerinin seviyesi de artar.
İlk olarak 1956 yılında literatüre giren “oksidatif stres/yaşlanmanın serbest radikal teorisi”, günümüzde yaşlanmanın biyokimyasal/moleküler düzeyde nasıl gerçekleştiğine dair en popüler açıklamalardan biridir. Bununla birlikte, bu teoriyi destekleyen kanıtların çoğu birbiriyle ilişkilidir. Örneğin, çeşitli biyomoleküllere yönelik oksidatif hasar yaşla birlikte artar, ancak yaşamı uzatan ve yaşlanmayı geciktiren kalori kısıtlaması, biyomoleküllerin oksidatif hasarındaki yaşa bağlı artışı azaltır. Bu yaşlanma teorisini doğrudan test etmek için, oksidatif hasardaki yaşa bağlı artışı değiştirmek ve bu değişikliğin yaşam süresini nasıl etkilediğini belirlemek gerekir.
Araştırmacılar, ultra performanslı sıvı kromatografisi adı verilen hızlı bir analiz tekniği kullanarak, hayvan deneylerinin sonuçlarına göre 2 ila 90 yaşları arasındaki 613 erkek ve 615 kadın olmak üzere 1.228 sağlıklı bireyden alınan numuneleri analiz ettiler. 21 yaş ve üstü bireylerde idrar 8-oxoGsn’de yaşa bağlı önemli bir artış bulmuşlardır. Bu sonuç, biyobelirteçlerin fizyolojik yaşı hesaplamak için güvenilir bir gösterge olarak kullanılabileceğini kanıtladı. Ayrıca, yaşlanmayı “durdurulabilir bir hastalık” ve “durdurulabilir bir hastalık” olarak gören bilim adamları için bu gösterge, yaşlanma karşıtı “tedaviler” geliştirmek için güvenilir bir yardımcı da sağlar.
Kaynak:
Alex Bokova, Asish Choudhury, Arlan Richardson, “Yaşlanmada Oksidatif Hasar ve Stresin Rolü”, Elsevier, Mechanisms of Aging and Development, Cilt 125, Sayılar 10-11.
— Jianping Kai ve ark., “Ural 8-okso-7,8-dihidroguanozin, yaşlanmanın potansiyel bir biyolojik belirteci olarak”, Ön. Sinir yaşlanması (2018).
yazar: Juni Saraoğlu’nu aç
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]