Şeftali yaz aylarının en sevilen meyvelerinden biridir. Sulu yapısı, narin aroması ve aroması nedeniyle taze olarak tüketilen ve sıklıkla meyve suları, reçeller, börekler ve kompostolar yapımında kullanılan bu yaz meyvesinin özelliklerini biraz tanıyalım.
İçindekiler
Şeftali Çin menşelidir
Rosaceae familyasına dahil olan Prunus persica adlı çift çenekli bir meyve ağacı olan şeftali, toprağa kendi tohumlarını ekerek rahatlıkla yetiştirilebilir. Elmadan sonra en çok yetiştirilen meyve olan şeftali ağaçları 30 ile 50 yaş arasındadır. Kış aylarındaki doğal yağışlar şeftali ağacının su ihtiyacını karşılasa da sıcaklığın yüksek olduğu iklimlerde yetişiyorsa daha sık sulanması gerekir. Birkaç metre boyunda olan şeftali ağaçları iki tiptir. Bunlardan biri de tüketenlerin çok yakından tanıdığı tüylü şeftali, bazılarının dokunmaya, hatta görmeye bile tahammülü yok. Diğer çeşit tüysüz meyveler üretir. Çok güzel kokulu ve sağlığa oldukça faydalı bir meyveye sahip olan şeftali, kanseri önleme ve yaşlanmayı geciktirme gibi özelliklere sahiptir. Çin ve Doğu Asya’dan gelen bu meyve şifa kaynağıdır, daha çok Akdeniz bölgesi, Marmara ve özellikle Bursa gibi ılıman iklimlerde yetişir. Uzun sağlıklı yaşamı ve hatta ölümsüzlüğü simgeleyen ve cilt üzerinde olumlu etkileri bulunan şeftali, Yunan mitolojisine de “ölümsüzlük meyvesi” olarak dahil olmuştur.
şeftali meyvesinin özellikleri
Pek çok çeşidi bulunan şeftali, her mevsim tezgahlarda bulunabilmektedir. Tazeliği, reçeli ve hoşafı ile tatlı ve pastalarda da çokça tercih edilen şeftali püre haline getirilerek bebek mamasına eklenebilir. Haziran ayından Ağustos ayının sonuna kadar bolca yetişen şeftali meyvesinin ortasında tek bir tohum bulunur ve bu tohumun yüzeyinde küçük delikler bulunur. Şeftali çekirdeği etli kısmından kolayca ayrılabiliyorsa buna kırık şeftali denir. Çekirdeği etli kısma yapışık olan ve kolay kolay ayrılmayan şeftaliye etli şeftali denir. Kabuklu şeftaliler taze tüketime, etli şeftaliler ise konserveye uygundur. Olgunlaşmamış erikler, oda sıcaklığında birkaç gün bekletilmiş, tercihen kağıt torbaya sarılmışsa satın alınır.
Mevsiminde taze olarak tüketilmesi tavsiye edilen şeftali çekirdekleri ısı verimli oldukları için genellikle atılsa da çekirdekleri çevreleyen sert kabuklar fırın, piliç gibi bazı tesislerde yakıt olarak kullanılarak enerji tasarrufu sağlanmaktadır. Şeftali çekirdekleri ayrıca uçak bakım tesislerinde, askeri tesislerde, mobilya ve metal endüstrisinde aşındırıcı olabilir.
şeftali türleri
Ülkemizde yetiştirilen 64 çeşit şeftali çeşidi vardır ki bunlar tüysüz ve tüylü şeftali çeşitleridir. Bu türler genel görünüm olarak benzer olsa da farklı özelliklere sahiptirler. Akdeniz bölgesinde yetişen şeftali çeşitlerinden biri olan Flordasun oldukça verimlidir. İçi sarı olan ve sulu meyveler veren erkenci kırmızı ve erkenci amber, Akdeniz’de yetişen diğer verimli şeftali çeşitleridir. Şeftali meyvelerinin dış kabuğu genellikle kadifemsi tüylerle kaplıdır. Nektarin adı verilen şeftali çeşitlerinin kabukları tüysüzdür. Lezzetleri arasında pek bir fark olmasa da nektarinlerin dokusu diğer ikisine göre biraz daha serttir.
şeftalinin faydaları
Pek çok yaz ve kış meyvesi gibi şeftali de bir vitamin deposudur. A vitamini içeriğiyle kanseri önleyen şeftali, kanseri tedavi etme sürecinde de faydalıdır. C, K ve E vitaminleri, potasyum, kalsiyum ve magnezyum açısından zengin olan şeftaliden faydalanmak için günde bir porsiyon yeterlidir. Bir büyük şeftali 333 mg potasyum içerebilir. Potasyum böbrek taşı oluşumunu önleme, tansiyonu düzenleme, kemik sağlığını koruma gibi özelliklere sahiptir. Şeftalilerin diğer faydalı yönleri ise;
* Güzel kokusundan dolayı ağız kokusu çekenler için faydalıdır.
* Şeftali iyi bir lif kaynağı ise kabızlığı giderir ve hazmı kolaylaştırır.
* Şişkinliği giderir, bağırsakların yağlanmasına yardımcı olur ve metabolizmayı hızlandırır.
* Bağırsak kurtlarını temizler.
*Romatizma ve gut hastalarına fayda sağlar.
* Yüz maskeleri, sağlıklı ciltler, kırışıklıkları giderme ve cildi yumuşatma amaçlıdır.
* Hücre yenilenmesi ve yaşlanma karşıtıdır.
*kemikleri güçlendirir.
* Stresin neden olduğu uykusuzluk ve sinirliliği giderir.
* Orta boy bir şeftali sadece 59 kalori içerir. Kalorisi düşük olduğu için kilo vermek isteyenlerin tercihi oluyor.
* Göz sağlığına da faydalıdır. Kataraktı önler.
* Böbrek taşlarının düşürülmesine yardımcı olur, ayrıca idrar söktürücü yönü vardır.
Yoğun C vitamini içeriği ile bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur.
* Güçlü bir antioksidandır, serbest radikalleri temizler ve obezite, kalp ve diyabetle savaşmaya yardımcı olur.
* Mutluluk hormonunu yükselterek can sıkıntısı ve düşük seviyeli depresyon durumlarını iyileştirir.
şeftali suyunun faydaları
Saf ve ev yapımı olmak üzere her yönüyle şifalı olan şeftalilerden elde edilen şeftali suları canlandırıcı ve sağlığa faydalıdır. İdrar söktürücü ve kan temizleyici özelliği bulunan erik suyu, damar sertliği ve prostat kanseri riskini azaltır. Yüksek ateşi düşürebilen şeftali suyu, taze meyve gibi ağız kokusuna iyi gelir, sindirimi kolaylaştırır ve bağırsakları yumuşatır.
Şeftali çiçekleri ve yaprakları da faydalıdır.
Şeftalinin meyve suyu ve meyve olarak tüketildiğinde birçok yönden sağlığa iyi geldiğinden bahsetmiştik. Ancak sadece şeftali meyveleri kullanılmamaktadır. Çiçeklerden, yapraklardan ve meyvelerden çıkan şeftali ağacı tohumlarının kullanıldığı alanlardan biraz bahsedelim.
Şeftali yapraklarında şifa
Şeftali yaprakları ayrıca bronşite, öksürüğe ve mide rahatsızlıklarına karşı da kullanılmaktadır. Yapraklarının ayrıca idrar söktürücü ve müshil özelliklere sahip olduğu bilinmektedir. Yapraklarından elde edilen çayın uzun süreli kullanımı toksik etkiye sahip olabilir.
Şeftali çiçeğinde şifa
Pembenin ve bazen de portakalın en güzel tonlarına sahip olan taze veya kurutulmuş şeftali çiçekleri kaynayan suya dökülerek 10 dakika bekletilir, demlenir ve içilir. Bu çay kabızlığı, ödemi giderir, hazmı kolaylaştırır, ateşi düşürür, safra kesesi, gut, böbrek hastaları ve öksürüğü olanlara rahatlama sağlar.
Şifalı şeftali tohumları
Meyvenin ortasındaki çekirdekler bağırsak ve mide problemlerini gidermek, öksürüğü önlemek, ağrıları gidermek için kaynatılır ve suyu içilir veya ezilir, öğütülür ve balla karıştırılır. Ancak güçlü bir zehir olan siyanürün kayısı çekirdeğinde olduğu gibi şeftali çekirdeğinde de bulunduğunu unutmamak gerekir. Çekirdek veya çekirdeklerdeki siyanür miktarı düşük olmasına rağmen sadece 20 şeftali çekirdeği toksik etki gösterebilmektedir.
Şeftalilerin herhangi bir yan etkisi var mı?
Bilinen önemli bir yan etkisi olmasa da şeftalinin ister taze ister meyve suyunda aşırı tüketimi, hemen hemen her bitki, meyve ve bitki çayında olduğu gibi bazı sorunlara yol açabilir. Düzenli olarak ilaç kullananlar, alerjisi olanlar ve hamileler çok fazla şeftali tüketmemelidir. Alerjik çocukların cildinde kaşıntı ve kızarıklığa neden olabilir. İdrar söktürücü ve müshil özelliğinden dolayı fazla alındığında idrar çıkışında artış, su kaybı ve ishale neden olabilir. Potasyum içeriği yüksek olduğu için böbrek sorunu yaşayan kişilerin kontrollü tüketmesi ve doktora başvurması gerekir.
kaynak:
https://evdesifa.com,
https://www.uzmantedavi.net
https://www.sifalibitkitedavisi.com
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]