Roma hukuku, s. İmparator Lustinionus’un ölüm tarihi olan 753’ten MS 565’e kadar yürürlükte olan yasadır. Yüzyıllar boyunca bir süreç olarak şekillenen Roma hukukunu oluşturan şartlar hakkında ancak birkaç bilgi kaynağından bilgi edinebiliyoruz.
Örneğin; 529-534 yılları arasında İmparator Lustinianus tarafından hazırlanan bir kanun ve ders kitabı olan “Corpus Luris Civilis” ve II. 19. yüzyıl hukukçusu Gaius’un yazdığı “Kurumlar” adlı eserler çok önemlidir. Çünkü Roma hukuku ile ilgili bilgilerin çoğunun bu iki kaynağa dayandığı söylenmektedir.
*Medeni Hukuk KurumuRoma hukuku hakkında en kapsamlı bilgileri veren, Doğu Roma İmparatoru Justinianus tarafından hazırlanan hukuk metinleri grubudur. Dört bölümden oluşur: Kurumlar, Digesta, Codex ve Novellae. Corpus Luris Civilis, özel ve münferit olaylarla ilgilenir ve genel hukuka çok az atıfta bulunur. Hukukun özel bölümleri geçerlidir.
* Kurumlar: Kurumlar “yasal kurumlar” anlamına gelir. Gaius tarafından o dönemde yürürlükte olan hukuk hakkında genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Hukuk öğrenmek isteyen gençlere yöneliktir. Bu yönüyle hukuk öğrencilerine ders kitabı niteliği de taşımaktadır. Daha sonra imparator, “Order Imperatoriam” aracılığıyla bu çalışmayı uygulamaya koymuş ve hukuki uyuşmazlıkların çözümünde kullanmaya karar vermiştir.
Roma hukukunun önemi
Roma hukuku, Avrupa ülkelerinin hukuk sistemlerinin temelini oluşturan ve yüzyıllarca süren bir gelişimden sonra ortaya çıkan hukuktur.
VI. Avrupa’da on birinci yüzyılda İmparator Lustinianus tarafından Konstantinopolis’te yani İstanbul’da “Corpus Luris Civilis” adlı kanon halinde derlenen Roma hukuku. Ondokuzuncu yüzyıldan beri bilimsel çalışmaların konusu olmuştur. Böylece, bu yasa sayesinde Avrupa hukuku doğdu.
Kanunların nedenlerine ve anlamlarına varılmak isteniyorsa hukuk kurumlarının ve kurallarının tarihsel gelişiminin incelenmesi gerekir. Örneğin Roma hukukunda intifa hakkının neden kişiye bağlı olduğunu ve başkasına devredilemeyeceğini öğrenmek mümkündür. Konunun önemi en çok Celsus’un şu sözleriyle anlaşılacaktır: “Scire Leges non hoc est verba earum tenere, Sedvim ac potestetem” (Yasaları bilmek için sözlerine takılıp kalmamak, amaçlarını anlamak gerekir) ve anlamı.)
kaynak:
Roma hukuku kursları; Profesör. Dr. Bülent Taheroğlu, İstanbul 2005
Zia Omar: Roma Hukuku, İstanbul 1990
www.turkhukuksite.com
yazar: Emine Burcu KarakilÇik
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]